چکاپ کامل مجموعهای از آزمایشها و معاینات پزشکی است که که با انجام آن میتوان از وضعیت کلی سلامت بدن مطلع شد. بسیاری از بیماریها مانند دیابت، فشار خون بالا، اختلالات تیروئید و چربی خون ممکن است در مراحل اولیه خود علامت مشخصی نداشته باشند و فقط با انجام چند آزمایش ساده میتوان از وجود آنها آگاه شد. به همین جهت، آشنایی با فهرست آزمایشهای چکاپ کامل زنان و مردان و یادگیری نحوه خواندن جواب آنها به شما در شناسایی و پیشگیری از بروز بسیاری از بیماریها کمک میکند.
در این مطلب به طور کامل به برخی از سوالات رایج شما مانند چکاپ کامل شامل چه آزمایشهایی میشود، لیست چکاپ کامل زنان، مردان، کودکان و نوجوانان چیست، جواب آزمایش چکاپ کامل چگونه تفسیر میشود؟ پاسخ میدهیم و شرایط انجام آزمایش چکاپ و جدول خواندن جواب آن را بررسی میکنیم، بنابراین از شما دعوت میکنیم تا انتهای این مقاله از سایت سیناکر ما را همراهی کنید.
چکاپ کامل شامل چیست؟
چکاپ کامل شامل بررسی خون، ادرار، مدفوع، فشار خون، عملکرد قلب و در صورت نیاز تصویربرداری و آزمایشهای تکمیلی میشود. در ادامه موارد چکاپ کامل را بررسی میکنیم.
چکاپ کامل
آزمایشهای اصلی چکاپ کامل
جدول زیر خلاصهای از دستهبندی اصلی آزمایشهای چکاپ کامل را نشان میدهد:
| دسته آزمایش | هدف بررسی | نیاز به ناشتایی |
| آزمایش خون (CBC، قند، چربی) | دیابت، کمخونی، چربی خون بالا | ۸ تا ۱۲ ساعت |
| فشار خون و نوار قلب (ECG) | فشار خون بالا، آریتمی، سکته قلبی | خیر |
| ویتامین D، آهن و فریتین | پوکی استخوان، کمخونی، فقر آهن | بله |
| تیروئید (TSH، T3، T4) | کمکاری و پرکاری تیروئید، گواتر | خیر |
| آزمایش ادرار و مدفوع | عفونت ادراری، انگل، خون مخفی در مدفوع | خیر |
| عملکرد کبد و کلیه | هپاتیت، سیروز، سنگ و نارسایی کلیه | بله |
| کلسیم و فسفر | اختلالات پاراتیروئید، پوکی استخوان | معمولاً خیر |
| آزمایشهای تکمیلی (هورمونی، ژنتیکی، سرطان) | بسته به سن، جنسیت و سابقه خانوادگی | متغیر |
لیست آزمایشهای چکاپ کامل خون
آزمایش خون یکی از بخشهای اصلی چکاپ کامل محسوب میشود تا پزشک بتواند نسبت به بیماریهای احتمالی، کمبود مواد مغذی و عملکرد اندامهای حیاتی بدن بیمار اطلاعاتی کسب کند.
| نوع تست | مخفف | هدف آزمایش |
| شمارش کامل سلولهای خونی | CBC | تشخیص کمخونی، عفونت، سرطان خون |
| قند خون ناشتا | FBS | غربالگری دیابت و پیشدیابت |
| هموگلوبین گلیکوزیله | HbA1c | میانگین قند خون سه ماه اخیر |
| پروفایل چربی خون | Lipid Profile | کلسترول، تریگلیسرید، HDL، LDL |
| آهن و فریتین | Iron ، Ferritin | ذخیره آهن بدن، کمخونی فقر آهن |
| ویتامین D | Vit D | سلامت استخوان و سیستم ایمنی |
| کلسیم و فسفر | Ca ، P | سلامت استخوان و عملکرد عصبی-عضلانی |
| عملکرد کلیه | BUN ، Cr ، eGFR | نارسایی و سنگ کلیه |
| عملکرد کبد | ALT، AST، ALP، Bili، Alb، PT، GGT | هپاتیت، سیروز، بیماری کبد چرب |
| هورمونهای تیروئید | TSH، T3، T4 | کمکاری و پرکاری تیروئید، ندول تیروئید |
شمارش سلولهای خونی (CBC) در چکاپ کامل
آزمایش cbc یا شمارش سلولهای خونی به عنوان از بخشهای اصلی و مهم چکاپ کامل در نظر گرفته میشود که در آن آزمایش خون، تعداد و انواع سلولهای خونی نظیر گلبولهای قرمز، گلبولهای سفید و پلاکتها مورد اندازهگیری قرار میگیرند و میتوانند وضعیت سلامتی بدن از لحاظ وجود برخی بیماریهایی همچون سرطان خون، کمخونی و عفونت را نشان بدهند.
آزمایش آهن و فریتین خون برای چکاپ کامل
آزمایش فریتین و آزمایش آهن خون نیز به عنوان یکی دیگر از بخشهای آزمایش خون در چکاپ کامل محسوب میشوند و در آن میزان ذخیره آهن بدن اندازهگیری میشود. فریتین ذخیره آهن در بدن را نشان میدهد و آزمایش آهن، نشان دهنده ذخیره این ماده در گردش خون است. این آزمایشها به پزشک در تشخیص کمخونی، فقر آهن، اختلالات سوءجذب و هموکروماتوز یا همان افزایش بیش از حد آهن کمک میکند.
آزمایش ویتامین D در چکاپ کامل
ویتامین دی یکی از ویتامینهای مهم بدن است که به سلامت استخوانها، تنظیم هورمونها و عملکرد صحیح سیستم ایمنی بدن کمک میکند و با انجام آزمایش خون در زمان چکاپ کامل میتوان میزان ویتامین D در بدن را اندازهگیری کرد. کمبود این ویتامین میتواند پوکی استخوان، اختلالات ایمنی و ضعف عضلانی را به دنبال داشته باشد؛ به همین دلیل میتوان آزمایش ویتامین دی را به عنوان یکی از مهمترین بخشهای آزمایش خون در چکاپ کامل در نظر گرفت که نقش بسیار مهمی در بدن دارد.
آزمایش قند خون برای چکاپ کامل
آزمایش قند خون میتواند سطح قند خون یا گلوکز خون را اندازهگیری کند و انجام آن به تشخیص بیماری دیابت کمک میکند. برای انجام این آزمایش لازم است بیمار به مدت ۸ الی ۱۲ ساعت ناشتا باشد تا در نتیجه به دست آمده خطایی رخ ندهد. آزمایش قند خون به همراه نمونه خون وریدی انجام میشود و پزشک برای این کار ابتدا اقدام به اندازهگیری قند خون ناشتا (FBS) کرده و سپس ۲ ساعت بعد از صرف صبحانه، قند خون (2hpp) را مجدداَ مورد آزمایش قرار میدهد.
افرادی که پس از آزمایش ناشتا یا ۲ ساعت بعد قند خون، در مرحله پیشدیابت یا دیابت قرار میگیرند، لازم است تست (HbA1c) را انجام بدهند. این آزمایش میانگین سطح قند خون در ۳ ماه گذشته را اندازهگیری میکند و در صورتی که مقدار آن بیشتر ۶.۵ باشد، نشاندهنده این است که فرد به دیابت مبتلا شده است. به طور کلی محدوده ۵.۷ تا ۶.۴ به عنوان پیشدیابت درنظر گرفته میشود.
آزمایش چربی خون برای چکاپ کامل
آزمایش چربی خون یکی از بخشهای مهم چکاپ کامل محسوب میشود که با بررسی چربی خون، از خطر گرفتگی رگها و بروز سکته احتمالی جلوگیری میکند. در این آزمایش، پارامترهایی نظیر کلسترول، تریگلیسرید، لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL) و لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL) مورد اندازهگیری قرار میگیرند و برای انجام آن لازم است حداکثر ۱۲ ساعت ناشتا باشید.
آزمایش کلسیم و فسفر و چکاپ کامل
کلسیم و فسفر، به عنوان دو ماده معدنی ضروری برای بدن شناخته میشوند. همان گونه که میدانید کلسیم در سلامت استخوانها، انقباض صحیح عضلانی و عملکرد عصبی نقش مهمی را ایفا میکند و فسفر نیز در تشکیل استخوان و انرژی بدن بسیار مؤثر است. چنانچه سطح این دو ماده معدنی بیش از اندازه پایین باشد، پزشک احتمال مبتلا شدن بیمار به اختلالات غده پاراتیروئید، بیماریهای کلیوی و مشکلات تغذیهای را مطرح میکند. بنابراین افرادی که به اختلالات تیروئیدی، پوکی استخوان و بیماری کلیوی دچارند، لازم است سطح کلسیم و آزمایش فسفر را در آزمایش خود بررسی کنند.
آزمایش عملکرد کلیه در چکاپ کامل
در آزمایش عملکرد کلیه معمولاً کراتینین، BUN و برآورد eGFR بررسی میشوند و آنالیز ادرار ممکن است همراه چکاپ انجام شود. این آزمایش نیاز به ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتایی دارد تا سلامت کلیه و تشخیص بیماریهای اثرگذار بر آن نظیر سنگ کلیه و غربالگری بیماریهای کلیوی، به خوبی مورد بررسی قرار بگیرند.
ادرار ۲۴ ساعته یا کشت ادرار فقط در شرایط خاص درخواست میشوند و زمانی که نتیجه این آزمایشها غیر طبیعی باشند، لازم است بیمار آزمایشهای تکمیلی نظیر تصویربرداری از کلیه یا بیوپسی را انجام بدهد.
آزمایش تیروئید و چکاپ کامل
در این آزمایش، هورمون تحریک کننده تیروئید و هورمونهای t۳ و t۴ در خون مورد اندازهگیری قرار میگیرند تا به دنبال آن، اختلالات غده تیروئید مانند هیپوتیروئیدی، هیپرتیروئیدی، گواتر و ندول تیروئید نیز ارزیابی شوند. لازم به ذکر است برای انجام این آزمایش به ناشتا بودن بیمار نیازی نیست.
سایر آزمایشهای چکاپ کامل (ادرار، مدفوع و معاینات)
در جدول زیر با سایر آزمایشهای چکاپ کامل آشنا میشویم.
| نوع بررسی | هدف انجام | نکته مهم |
| آزمایش کامل ادرار (U/A) | قند، پروتئین، خون، عفونت، اسیدیته | بدون نیاز به ناشتایی، نمونه صبح اول وقت |
| آزمایش مدفوع | خون مخفی، انگل، باکتری، چربی | با ظرف مخصوص، بدون آلودگی به ادرار |
| بیماریهای مقاربتی | هپاتیت، سیفلیس (VDRL)، HIV، کلامیدیا، HPV | برای افراد با فعالیت جنسی متعدد |
| فشار خون | فشار سیستولیک و دیاستولیک | بدون ناشتایی، در حالت آرامش |
| نوار قلب (ECG) | ریتم و سلامت عملکرد قلب | معمولاً برای افراد بالای ۴۰ سال |
| تراکم استخوان | تشخیص پوکی استخوان | معمولاً بالای ۵۰ تا ۶۵ سال |
آزمایش ادرار برای چکاپ کامل
یکی دیگر از بخشهای مهم چکاپ کامل، انجام آزمایش ادرار است که در آن بیماریها و پارامترهای زیر مورد بررسی قرار میگیرند:
- کتون
- وجود قند
- بیماری دیابت
- اختلالات کلیوی
- عفونتهای ادراری
- میزان اسیدیته ادرار
- بررسی غلظت ادرار
- مشاهده خون در ادرار
- میزان نیتریت در نیترات
- بررسی رنگ و بوی ادرار
- بررسی میزان دفع پروتئین
- بررسی گلبولهای قرمز و سفید
- نوع سلولهای موجود در ادرار و وجود اجزای دیگری مانند باکتریها و بلورها
برای انجام این آزمایش به ناشتا بودن نیازی نیست و تنها نکته مهم این است که نمونه ادرار تمیز باشد و آن را در اوایل صبح انجام داد.
آزمایش مدفوع برای چکاپ کامل
در آزمایش مدفوع رنگ، شکل، فیبر، گلبول سفید، وجود عفونت، باکتری، چربی، ویروس، قارچ، خون و وجود انگل بررسی میشوند. در این آزمایش، نمونه مدفوع در ظرفهای مخصوصی جمع آوری میشوند. در صورتی که در ظرف مخصوص مدفوع ماده نگهدارنده وجود دارد، نباید آن را دور بریزید و باید آن را با مدفوع مخلوط کنید. با این حال، توجه داشته باشید مدفوع جمع شده نباید با ادرار یا آب ترکیب شود. همچنین بهتر است بدانید که آزمایش مدفوع با آزمایش کشت مدفوع تفاوت دارد.
آزمایش بیماریهای مقاربتی در چکاپ کامل
برخی زنان و مردان ممکن است از نظر جنسی فعال باشند و بیشتر از یک شریک جنسی داشته باشند. به این افراد توصیه میشود تا آزمایش بیماریهای مقاربتی را به طور منظم انجام دهند تا به بیماریهای مقاربتی دچار نشوند. این آزمایشها شامل موارد زیر هستند:
- آزمایش هپاتیت
- سیفلیس (VDRL)
- عفونتهای مقاربتی نظیر کلامیدیا
- آزمایش ایدز و مشاهده ویروس (HIV)
- آزمایش HPV یا همان ویروس پاپیلومای انسانی
بررسی مغز و استخوان در چکاپ کامل
به آزمایشی که به منظور بررسی سلامت استخوانها انجام میشود، بیوپسی مغز استخوان میگویند و برای انجام آن، نمونهای از مغز استخوان ران یا جناغ گرفته میشود. پزشک معمولاً برای ارزیابی موارد زیر این آزمایش را تجویز میکند:
- تشخیص دادن پوکی استخوان
- بررسی ساختار فیبری مغز استخوان
- تشخیص یا پایش بدخیمیهای هماتولوژیک
- بررسی نوع، تعداد و میزان بلوغ سلولهای خونی
- بررسی علت تب با منشأ ناشناخته در بیماران مبتلا به نقص ایمنی
در این آزمایش پارامترهایی نظیر تعداد و شکل ظاهری سلولهای خونی مورد بررسی قرار میگیرند و برای انجام آن لازم است فرد کاملاَ ناشتا باشد. همچنین پزشک باید در جریان هر نوع داروی مصرفی یا حساسیتهای دارویی بیمار قرار بگیرد.
بررسی فشار خون برای چکاپ کامل
یکی از مهمترین بخشهای چکاپ کامل، شامل اندازهگیری فشار خون میشود. این آزمایش را با دستگاه فشارسنج انجام میدهند و حفظ آرامش بیمار در زمان اندازهگیری فشار خون بسیار اهمیت دارد؛ زیرا در این آزمایش، نیروی وارد شده بر دیواره رگها مورد اندازهگیری واقع میشود. اندازهگیری فشار خون در تشخیص فشار خون بالا یا پایین مؤثر است و به ناشتا بودن نیازی ندارد. با توجه به اینکه فشار خون بالا عامل بیماری قلبی، سکته و نارسایی کلیه محسوب میشود، لازم است بزرگسالان به طور دورهای و منظم فشار خون خود را اندازهگیری کنند.
بررسی عملکرد قلب در چکاپ کامل
در نهایت چکاپ کامل بدن پس از بررسی عملکرد قلب و انجام نوار قلب کامل میشود و آزمایش آن شامل بررسی ریتم و سلامت قلب است تا بیماریهای قلبی تشخیص داده شده و از بروز خطرات احتمالی همچون سکته در افراد بالای ۴۰ سال پیشگیری شود.
جواب آزمایش چکاپ کامل چند روز طول میکشد؟
زمان دریافت نتایج چکاپ کامل به نوع آزمایش انجام شده بستگی دارد. به عنوان مثال جواب آزمایشهای خون نظیر شمارش سلولهای خونی (CBC)، قند خون و چربیها معمولاً کمتر از ۲۴ ساعت حاضر میشوند و برخی آزمایشهای پیچیدهتر، مثل تستهای هورمونی، عملکرد کبد و کلیه یا تستهای مقاربتی ممکن است ۲ تا ۵ روز طول بکشد تا نتایج آنها آماده شود. در مواردی مانند تستهای ژنتیکی و برخی بررسیهای پیشرفته نیز ممکن است به بیش از یک هفته زمان لازم باشد.
لیست آزمایشهای چکاپ کامل زنان
به طور کلی آزمایشهای چکاپ کامل بانوان شامل موارد زیر است:
| آزمایش | سن توصیه شده | زمان انجام |
| شمارش سلولهای خونی (CBC) | همه سنین بزرگسالی | سالانه |
| تست پاپاسمیر و HPV | بالای ۲۱ سال | هر ۳ سال یک بار |
| هورمونهای جنسی | بالای ۳۰ سال | در صورت نیاز |
| تراکم استخوان | بالای ۶۵ سال | هر پنج سال یکبار |
| ماموگرافی یا معاینه پستان | بالای ۴۰ سال یا طبق نظر پزشک | سالانه تا هر ۲ سال |
| آهن و فریتین | همه سنین، مخصوصا دوران قاعدگی | سالانه یا بر حسب نیاز |
لیست آزمایشهای چکاپ کامل مردان
آزمایشهای چکاپ کامل آقایان به شرح زیر است:
| آزمایش | سن توصیه شده | زمان انجام |
| شمارش سلولهای خونی (CBC) | همه سنین بزرگسالی | سالانه |
| تست تستوسترون | بالای ۴۰ سال یا در صورت مشاهده علائم | بر حسب نیاز |
| تست PSA (پروستات) | بالای ۵۰ سال، پس از مشورت با پزشک | هر ۲ سال یکبار |
| نوار قلب (ECG) | بالای ۴۰ سال | بر حسب نیاز پزشک |
| چربی و قند خون | همه سنین بزرگسالی | سالانه |
لیست آزمایش چکاپ کامل نوجوانان
در دوران نوجوانی، به دلیل رشد سریع بدن، تغییرات هورمونی بلوغ و شکلگیری عادتهای تغذیهای و سبک زندگی، چکاپ دورهای از اهمیت زیادی برخوردار است که موارد زیر شامل لیست آزمایش چکاپ کامل نوجوانان میشود.
| نوع آزمایش | هدف بررسی |
| شمارش سلولهای خونی (CBC) | کم خونی شایع دوران رشد و پریودی در دختران |
| سلامت روان و مشاوره تغذیه | غربالگری استرس، اضطراب و عادات غذایی نامناسب |
| معاینه قد، وزن و BMI | بررسی روند رشد و شاخص توده بدنی |
| عملکرد تیروئید (TSH) | اختلالات رشد و تیروئید مرتبط با بلوغ |
| قند خون و چربی خون | غربالگری اضافه وزن، چاقی و سابقه خانوادگی دیابت |
| ویتامین D و کلسیم | سلامت استخوان در اوج دوران رشد قدی |
| آهن و فریتین | کمبود آهن ناشی از رشد سریع و رژیم غذایی نامناسب |
| فشار خون | غربالگری فشار خون بالا در نوجوانان |
لیست آزمایش چکاپ کامل کودکان
چکاپ کودکان از بروز تولد شروع شده و علاوه بر آزمایش خون، رشد، بینایی، شنوایی، دندان و واکسیناسیون آنها زیر مورد ارزیابی قرار میگیرد. در ادامه، مهمترین آزمایشهای چکاپ کامل کودکان و کاربرد هرکدام را میخوانید.
| آزمایش | هدف انجام | زمان توصیه شده |
| شمارش سلولهای خونی (CBC) | تشخیص زودهنگام کمخونی، عفونت و التهاب | سالانه |
| بررسی آهن و فریتین | کمبود آهن، بیحالی، رنگپریدگی | در صورت نیاز و از ۶ ماهگی به بعد |
| ویتامین D | رشد و استحکام استخوانها، دندانها | در افراد پرخطر |
| ارزیابی رشد (قد و وزن) | بررسی روند رشد کودک | هر ویزیت دورهای |
| معاینه بینایی، شنوایی و دندان | تشخیص زودهنگام اختلالات حسی | چکاپهای دورهای |
بهترین زمان برای چکاپ زنان و مردان
آزمایش چکاپ کامل در واقع یک اقدام مهم و ضروری است که به حفظ سلامت بدن کمک میکند و لازم است آن را در زمان مناسب و با رعایت شرایط خاصی انجام داد. سن، وضعیت سلامت و سبک زندگی فرد عواملی هستند که بهترین زمان برای این آزمایش را تعیین میکنند. به طور کلی بهترین زمان برای چکاپ زنان و مردان، صبح زود و در حالت ناشتا در نظر گرفته میشود.
نمونه نسخه آزمایش چکاپ کامل
نسخه آزمایش چکاپ کامل بدن مجموعهای از آزمایشهای مورد نیاز را در بر میگیرد که پزشک آنها را تجویز میکند و بسته به سن، جنسیت و سابقه پزشکی فرد میتواند تغییر کند.
| ردیف | نوع آزمایش | نمونه لازم |
| 1 | CBC | خون |
| 2 | FBSو HbA1c | خون |
| 3 | پروفایل چربی خون | خون |
| 4 | عملکرد کبد (ALT، AST، ALP، Bili) | خون |
| 5 | عملکرد کلیه (BUN، Cr) | خون |
| 6 | TSH | خون |
| 7 | ویتامین D، آهن، فریتین | خون |
| 8 | آزمایش کامل ادرار | ادرار |
| 9 | فشار خون و نوار قلب | معاینه بالینی |
شرایط آزمایش چکاپ کامل
در ادامه شرایط انجام آزمایش چکاپ کامل را شرح میدهیم تا بدانید شب قبل از آزمایش چکاپ، باید چه نکاتی را رعایت کنید:
شرایط چکاپ کامل
- ناشتا باشید: برای انجام چکاپ کامل لازم است ۸ تا ۱۲ ساعت به صورت ناشتا باشید و آزمایش خود را اول صبح انجام بدهید.
- شب قبل از آزمایش غذای سبک بخورید: توصیه میشود شب قبل از آزمایش غذایی که میل میکنید، سبک و کمچرب باشد؛ زیرا چون این غذاها میتوانند در نتایج آزمایشهایی نظیر قند خون و چربی خون اختلال ایجاد کنند.
- فقط آب ساده بنوشید: در مدت ناشتایی خود باید از نوشیدن چای، قهوه، آبمیوه و نوشیدنیهای کافئیندار خودداری کرده و مقدار کمی آب ساده بنوشید.
- استعمال دخانیات و مصرف الکل مصرف ممنوع: سیگار و نوشیدنیهای الکلی میتوانند در نتایج فشار خون، قند خون، عملکرد کبد و سایر شاخصها خطا ایجاد کنند.
- از ورزش و فعالیت شدید بدنی خودداری کنید: شب پیش از آزمایش باید از انجلم فعالیت بدنی شدید و ورزش سنگین اجتناب کنید تا برخی شاخصهای خونی و آنزیمهای عضلانی شما تغییر نکنند.
- خواب کافی داشته باشید: خواب باکیفیت و کافی کمک میکند تا نتایج آزمایش دقیقتر باشد.
- استرس را کنترل کنید: استرس شدید میتواند هورمونها، قند خون و فشار خون را تاثیر قرار داده و در نتایج آن را تغییراتی ایجاد کند.
- داروهای مصرفی خود را گزارش دهید: در صورتی که داروی خاصی مصرف میکنید، لازم است حتماً پزشک و مسئول نمونهگیری را از آن مصرف آن مطلع سازید. زیرا ممکن است برخی داروها با نظر پزشک و به صورت موقت قطع شوند.
- اگر قرار است آزمایش نیتروژن اوره خون انجام دهید، گوشت زیاد نخورید: افرادی که آزمایش نیتروژن اوره خون دارن باید ۲ تا ۳ روز پیش از آزمایش، مصرف غذاهای گوشت دار را محدود کنند.
جدول خواندن جواب آزمایش چکاپ کامل
نتایج آزمایش چکاپ شامل اعداد و شاخصهای استانداردی میشود که براساس آنها پزشک وضعیت سلامت فرد را بررسی میکند. در برگه نتیجه آزمایش، مقادیر پارامترهای به دست آمده در کنار محدوده نرمال نوشته میشوند و مقادیر پایینتر یا بالاتر از محدوده طبیعی میتواند به معنی وجود مشکلاتی نظیر کمخونی، دیابت، اختلالات تیروئید یا بیماریهای کلیوی باشد.
| آزمایش | مقدار نرمال | موارد غیرطبیعی |
| قند خون ناشتا (FBS) | ۷۰ تا ۱۰۰ mg/dL | بالاتر از ۱۲۶: احتمال دیابت |
| هموگلوبین (HbA1c) A1c | کمتر از ۵.۷ ٪ | ۵.۷ تا ۶.۴ ٪: پیشدیابت، بالاتر از ۶.۵ ٪: دیابت |
| هموگلوبین (Hb) | مردان: ۱۳ تا ۱۷ | زنان: ۱۲ تا ۱۶ g/dL | کمتر از حد نرمال: کمخونی |
| گلبول سفید (WBC) | ۴۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ در میکرولیتر | بالاتر: عفونت یا التهاب | پایینتر: ضعف ایمنی |
| پلاکت (Platelet) | ۱۵۰۰۰۰ تا ۴۵۰۰۰۰ در میکرولیتر | پایین یا بالا: اختلالات انعقادی |
| کلسترول کل (Total Cholesterol) | کمتر از ۲۰۰ mg/dL | بالاتر از ۲۴۰: پرخطر |
| تریگلیسرید (TG) | مردان: ۱۳تا ۱۷ g/dL و زنان: ۱۲تا ۱۶ g/dL | کمتر از حد نرمال: کمخونی |
| HDL (چربی خوب) | بالاتر از ۴۰ mg/dL | پایینتر: خطر بیماری قلبی |
| LDL (چربی بد) | کمتر از ۱۰۰ mg/dL | بالاتر از ۱۶۰: پرخطر |
| تیروئید (TSH) | ۰.۴ تا ۴.۰ µIU/mL | بالاتر: کمکاری تیروئید |
| کلیه (creatinine) | مردان: ۰.۷ تا ۱.۳ mg/dL و زنان: ۰.۶ تا ۱.۱ mg/dL | بالاتر: مشکلات کلیوی |
| اوره خون (BUN) | ۷ تا ۲۰ mg/dL | بالاتر: اختلال عملکرد کلیه یا کمآبی بدن |
| کلیه (ALT وAST) | تا حدود ۴۰ U/L | بالاتر: التهاب یا آسیب کبدی |
| ویتامین D | ۳۰ تا ۱۰۰ ng/mL | کمتر از ۲۰: کمبود قابلتوجه |
| فریتین | مردان: ۲۰ تا ۲۵۰ / زنان: ۱۰ تا ۱۵۰ ng/mL | پایین: کمبود آهن | بالا: التهاب یا اضافهبار آهن |
| کلسیم خون | ۸.۵ تا ۱۰.۵ mg/dL | پایین یا بالا: اختلالات پاراتیروئید و استخوانی |
نکته: با توجه به آزمایشگاه، دستگاه اندازهگیری و روش آزمایش، محدودههای نرمال ممکن است کمی متفاوت باشند؛ بنابراین همیشه محدوده مرجع چاپشده روی برگه آزمایش خودتان را ملاک قرار دهید.
اختصارات رایج در آزمایشها و بررسیهای چکاپ
اختصارات رایج آزمایش چکاپ کامل به شرح زیر هستند:
- CBC: شمارش کامل سلولهای خونی
- Hb: هموگلوبین
- WBC: گلبول سفید
- PLT: پلاکت
- FBS: قند خون ناشتا
- 2hpp: قند خون دو ساعت بعد از غذا
- HbA1c: هموگلوبین گلیکوزیله (میانگین قند سهماهه)
- Lipid Profile: چربی خون (TC, TG, LDL, HDL)
- BUN: نیتروژن اوره خون (عملکرد کلیه)
- Cr: کراتینین (عملکرد کلیه)
- eGFR: برآورد میزان فیلتراسیون گلومرولی کلیه
- AST، ALT: آنزیمهای کبدی
- ALP: آلکالین فسفاتاز (آنزیم کبد و استخوان)
- Bili: بیلی روبین
- Alb: آلبومین خون
- GGT: آنزیم کبدی مرتبط با مجاری صفراوی
- PT: زمان پروترومبین (انعقاد خون)
- AFP: آلفا فتوپروتئین (نشانگر کبدی/تومورال)
- TSH (± T3, T4): عملکرد تیروئید
- Ca ،P: فسفر و کلسیم
- Vit D: ویتامین D
- UA: آزمایش کامل ادرار
- VDRL: آزمایش غربالگری سیفلیس
- HIV: آزمایش ویروس نقص ایمنی انسانی
- HPV: ویروس پاپیلومای انسانی
- PSA: آنتیژن اختصاصی پروستات
- ECG: نوار قلب
- BMI: شاخص توده بدنی
هزینه چکاپ کامل چقدر است؟
هزینه آزمایش چکاپ با توجه به عوامل مختلفی نظیر تعداد و نوع آزمایش، آزمایشگاه مورد نظر و خدمات جانبی مانند نمونهگیری در منزل مشخص میشود. همچنین در صورتی که تحت پوشش بیمه (پایه یا تکمیلی) باشید، بیمه بخشی از هزینههای لازم را پرداخت میکند.
سخن نهایی
چکاپ کامل روش ساده و بسیار مؤثری است که به پیشگیری و تشخیص زودهنگام بسیاری از بیماریها کمک میکند و با انجام به موقع آزمایشها و پیگیری نتایج، میتوان مشکلات را پیش از جدی شدن شناسایی کرده و آنها به شکل صحیحی مدیریت و کنترل نمود. نکته مهم این است که برای بررسی نتایج آزمایش باید به فاکتورهایی نظیر سن، جنسیت، سبک زندگی فرد، سابقه خانوادگی و علائم بیمار توجه کرده و آنها را صرفاَ به صورت عددی قضاوت نکنید.
در نهایت تفسیر نهایی نتایج آزمایش به دانش پزشکی نیاز دارد و در صورتی که جواب آزمایش موردی خارج از محدوده طبیعی باشد، بهترین کار این است که آن را با پزشک متخصص در میان بگذارید تا در صورت نیاز بررسیهای تکمیلی یا اقدامات درمانی مناسب آغاز شود. از اینکه تا انتهای این بخش همراه ما بودید، از شما صمیمانه تشکر میکنیم.