0 تا 100 دیابت‌|‌مهمترین علائم دیابت در زنان و مردان‌+‌انواع و عوارض

دیابت یا همان بیماری قند خون (مرض شکر) یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن دنیاست و زمانی ایجاد می‌شود که بدن نتواند انسولین کافی تولید کند یا از انسولین تولید شده به درستی استفاده کند. این عدم تعادل در تولید و یا عملکرد انسولین باعث افزایش سطح قند خون (گلوکز) شده و در صورت تشخیص دیرهنگام منجر به عوارض جدی می‌شود.

بر اساس گزارش فدراسیون بین‌المللی دیابت (IDF)، در حال حاضر حدود ۵۸۹ میلیون بزرگسال در سراسر جهان با دیابت زندگی می‌کنند و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۸۵۳ میلیون نفر نیز برسد. شیوع دیابت در ایران حدود ۸.۷ درصد گزارش شده و بیش از ۷ میلیون نفر با محدوده‌ سنی 20 تا 79 سال در کشور به این بیماری مبتلا هستند.

در این مقاله از سایت سیناکر قصد داریم شما را با مهم‌ترین علائم دیابت در بزرگسالان، علائم اختصاصی در زنان و مردان و نشانه‌هایی که نباید نادیده بگیرید آشنا کنیم، پس برای کسب اطلاعات بیشتر با ما تا انتهای این مطلب همراه باشید.

دیابت چیست به زبان ساده؟

مرض شکر یا قند خون که به انگلیسی blood sugar شناخته می‌شود، نوعی بیماری متابولیکی می‌باشد که با سطح قند خون بالا (گلوکز) همراه است و زمانی این بیماری رخ می‌دهد که هورمونی به نام انسولین عملکرد خود را از دست بدهد، این هورمون توسط غده پانکراس یا همان لوزالمعده ترشح می‌شود و وظیفه اصلی آن، هدایت گلوکز به سمت سلول‌های بدن می‌باشد تا به سوخت تبدیل شوند. در نهایت این اختلال ممکن است منجر به تجمع قند خون شود که در صورت ادامه‌دار بودن می‌تواند به اندام‌های مختلف بدن آسیب برساند.

دیابت سه نوع اصلی دارد که شامل نوع ۱ (خودایمنی)، نوع ۲ (شایع نوع دیابت و مرتبط با سبک زندگی است) و دیابت بارداری می‌شود. در ادامه شما را با هریک به طور جداگانه آشنا می‌کنیم، اما صرف نظر از انواع آن، نکته قابل توجه شناخت زودهنگام علائم دیابت است که مهم‌ترین عامل برای پیشگیری از عوارض جدی آن محسوب می‌شود.

اولین علائم قند خون

قند خون بالا ممکن است در ابتدا نشانه‌ای نداشته باشد، اما به تدریج مواردی نشان‌دهنده افزایش غیر عادی قند خون هستند که احساس تشنگی بیش از حد، تکرر ادرار اولین نشانه‌هایی هستند که ظاهر می‌شوند؛ در واقع نشان می‌دهد بدن برای جبران قند خون بالا در حال از دست دادن مایعات است. تاری دید، احساس ضعف و خستگی، مشکلات تنفسی و حتی کما در مراحل بعدی و در صورت تشدید بیماری ایجاد می‌شوند که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد.

مهم‌ترین علائم دیابت|نشانه‌های شایع دیابت چیست؟

ممکن است برای بسیاری از افراد سؤال پیش آید که علائم قطعی بیماری دیابت چیست؟ در پاسخ می‌توانیم هر یک از علائم نشان دهنده بیماری دیابت (علایم مرض شکر) در افراد را نام ببریم.

1. تکرر ادرار
2. تاری دید در شب
3. اختلال در اشتها
4. اختلال در بینایی
5. دیر جوش خوردن زخم
6. زخم و عفونت پوستی
7. تشنگی‌ بسیار شدید
8. کاهش وزن سریع و بی‌دلیل
9. گزگز کردن انگشتان دست و پا
10. خستگی مفرط در انجام فعالیت‌های روزمره

علائم دیابت در زنان|علائم قند خون بالا در زنان

برخی از علائم دیابت در زنان به طور اختصاصی ایجاد می‌شوند که تشخیص زودهنگام و جلوگیری از پیشرفت هر یک از آنها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در ادامه هر یک از این علائم را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

• عفونت‌های مکرر قارچی واژن

قند خون بالا منجر می‌شود سطح قند در ترشحات واژن نیز افزایش یابد و محیط مناسبی برای رشد قارچ‌ها (علی‌الخصوص قارچ کاندیدا) فراهم شود و زنان مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۲ بیشتر در معرض این نوع عفونت‌ها قرار می‌گیرند.

• خارش واژن و سوزش ادرار

به دلیل گردش خون نامناسب در زنان مبتلا به دیابت، احتمال بروز عفونت‌ها در دستگاه ادراری و تناسلی افزایش می‌یابد. سوزش و درد هنگام ادرار و همچنین وجود خون در ادرار نشانه‌هایی از عفونت می‌باشند که در صورت عدم درمان ممکن است عفونت کلیه را به دنبال داشته باشند.

• سندروم تخمدان پلی‌کیستیک

بانوان مبتلا به PCOS به انسولین مقاوم هستند، به عبارتی می‌توان گفت که بدنشان انسولین تولید می‌کند، اما به طور مؤثر نمی‌تواند از آن استفاده کند و خطر ابتلا به دیابت نوع دو در زنان را افزایش می‌دهد.

علائم دیابت در مردان|نشانه‌های شایع قند خون بالا در آقایان

علائم عمومی دیابت در مردان مشابه علائم رایج از جمله تکرر ادرار به خصوص در طول شب، تشنگی غیرعادی و مداوم، کاهش وزن بی‌دلیل علی‌رغم افزایش اشتها و خستگی مفرط است، اما برخی از آنها ممکن است شدت بیشتری و علائم جدی تری را به دنبال داشته باشد. در ادامه برخی از نشانه‌های هشدار دهنده دیابت در مردان را بررسی می‌کنیم.

علائم جدی دیابت در مردان

• اختلال نعوظ (ED)
• کاهش توده عضلانی
• انزال رتروگراد (برگشتی)
• مشکلات اورولوژیک و عفونت مجاری ادراری
• آسیب به سیستم عصبی خود مختار (ANS)
• برفک تناسلی، مشکلات و عفونت‌های پوستی

انواع دیابت

دیابت سه نوع اصلی دارد که هرکدام از علل، سن شروع و روش درمان متفاوتی برخوردار هستند و در ادامه جدول انواع دیابت را به شما ارائه می‌دهیم.

دیابت نوع یک

دیابت نوع 1 که در گذشته به عنوان دیابت وابسته به انسولین یا دیابت جوانی شناخته می‌شد، یک اختلال خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به سلول‌های تولید کننده‌ انسولین در پانکراس حمله کرده و نتیجه‌ این حمله، کمبود دائمی انسولین در بدن است. دیابت نوع 1 معمولاً در دوران کودکی یا نوجوانی تشخیص داده می‌شود، اگرچه ممکن است در هر سنی رخ دهد و برخلاف دیابت نوع ۲ ارتباطی با سبک زندگی ندارد. درمان دیابت نوع یک شامل انسولین درمانی دائمی (از طریق تزریق یا پمپ انسولین) است.

به شما پیشنهاد می‌کنیم، برای آشنایی کامل با علائم، علل و روش‌های مدیریت این نوع دیابت، مقاله اختصاصی مربوط به دیابت نوع یک را مطالعه نمایید.

دیابت نوع 2

دیابت نوع دو شایع‌ترین شکل دیابت است که 90 تا 95 درصد از کل موارد را تشکیل می‌دهد. برخلاف نوع یک، در دیابت نوع ۲ بدن معمولا همچنان انسولین تولید می‌کند، بدن نمی‌تواند به درستی و به طور موثر از انسولین استفاده کند (مقاومت به انسولین) یا در طول زمان تولید انسولین کاهش می‌یابد.

سن، چاقی، عدم فعالیت بدنی، سابقه خانوادگی از جمله عواملی هستند که خطر ابتلا به دیابت نوع 2 را افزایش می‌دهند؛ به همین دلیل تغییر سبک زندگی می‌تواند به پیشگیری و کنترل آن کمک بخصوصی کند. جزئیات کامل علائم، عوامل خطر و روش‌های درمان دیابت نوع ۲ را می‌توانید در مقاله مربوط به دیابت نوع دو بررسی نمایید.

دیابت بارداری

دیابت بارداری نوعی از دیابت است که معمولاً در سه ماه دوم یا سوم بارداری ایجاد می‌شود و معمولاً پس از تولد نوزاد از بین می‌رود. با این حال، زنانی که دیابت بارداری داشته‌اند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت نوع 2 در آینده هستند.

دیابت بارداری درمان نشده می‌تواند منجر به عوارض سلامتی برای مادر و نوزاد شود؛ از جمله فشار خون بالا، زایمان زودرس و ماکروزومی جنین؛ یعنی شرایطی که در آن کودک بزرگتر از حد طبیعی رشد می‌کند. برای اطلاع از علائم، عوامل خطر و روش‌های مدیریت دیابت بارداری به شما توصیه می‌کنیم مقاله مربوط به دیابت بارداری را مطالعه نمایید.

روش‌های تشخیص دیابت

دیابت از طریق یک سری آزمایش خون که سطح قند خون را اندازه‌گیری می‌کند، تشخیص داده می‌شود. برخی از آزمایشات مورد استفاده برای تشخیص دیابت موارد زیر هستند:

اگر نگران علائم قند خون هستید، دستگاه تست قند خون دیابان مدل SMM 1000 با ذخیره 300 نتیجه تست و اتصال به اپلیکیشن موبایل می‌تواند گزینه بسیار مناسبی برای پایش قندخون شما باشد، همچنین می‌توانید از طریق اپلیکیشن سیناکر با پزشکان متخصص مشورت نمایید.

عوارض دیابت در مردان و زنان

عوارض دیابت به دو دسته حاد و مزمن دسته بندی می‌شود.

عوارض مزمن دیابت

عوارض مزمن زمانی رخ می‌دهند که دیابت به درستی کنترل نشود و می‌تواند به اندام‌های مختلف آسیب برساند.

1. کلیه‌ها: سطح بالای قند خون با گذشت زمان می‌تواند به توانایی کلیه‌های شما برای تصفیه‌ مواد زائد از بدن آسیب برساند. همچنین می‌تواند باعث ترشح موادی که معمولاً وارد ادرار نمی‌شوند، مانند پروتئین در ادرار شود.
2. مشکلات چشم و بینایی: دیابت می‌تواند به عروق خونی چشم آسیب برساند و مشکلات مختلفی مانند آب مروارید، گلوکوم و رتینوپاتی دیابتی ایجاد کند.
3. اعصاب محیطی: قند اضافی در جریان خون می‌تواند به اعصاب بدن آسیب برساند و منجر به سوزن سوزن شدن، احساس درد، درد و بی حسی در دست و پاها شود.
4. آسیب عروق خونی: سطح بالای قند خون می‌تواند باعث آسیب به عروق خونی بدن شود و اختلال در گردش خون را در پی داشته باشد و در نهایت خطر مشکلات پا و سایر بیماری‌های عروقی مانند حمله قلبی و سکته را افزایش دهد.
5. مشکلات پا و پوست: افراد دیابتی به دلیل آسیب اعصاب و عروق خونی و جریان خون محدود به اندام‌ها، بیشتر دچار مشکلات پا می‌شوند و با مراقبت ضعیف، زخم‌های کوچک یا خراش‌ها در پوست ممکن است به زخم‌های پوستی عمیق تبدیل شوند.

عوارض حاد دیابت

عوارض حاد دیابت نیاز به مراقبت‌های اورژانسی دارند و اگر درمان نشوند می‌توانند منجر به تشنج، از دست دادن هوشیاری و حتی مرگ شوند.

• عارضه کتواسیدوز

کتواسیدوز یکی از عوارض دیابت است و زمانی ‌رخ می‌دهد که بدن شما نمی‌تواند از قند یا گلوکز به عنوان منبع سوخت استفاده کند؛ زیرا بدن شما انسولین کافی ندارد. اگر سلول‌های شما تشنه‌ انرژی باشند، بدن شما شروع به تجزیه‌ چربی می‌کند و اسیدهای سمی‌ به نام اجسام کتونی، که محصولات جانبی تجزیه‌ چربی هستند، در بدن تجمع می‌یابند. این می‌تواند منجر به موارد زیر شود:

1. درد شکم
2. کمبود آب بدن
3. مشکلات تنفسی

پیشنهاد مطالعه: کتواسیدوز دیابتی (DKA) چیست؟

• قند خون پایین (هایپوگلایسمی)

نخوردن یک وعده‌ غذایی یا مصرف بیش از حد انسولین یا داروهای دیگری که باعث تاخیر در متابولیزه شدن انسولین و افزایش سطح انسولین در بدن می‌شوند، از علل شایع قند خون پایین هستند. علائم این حالت می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

علائم قند خون پایین

1. تاری دید
2. سردرد
3. لرزیدن
4. سرگیجه
5. ضربان قلب سریع

اگر قند خون شما خیلی پایین بیاید، ممکن است دچار غش کردن، تشنج یا حتی کما شوید، همچنین افرادی که از داروهای دیگری برای دیابت استفاده می‌کنند که سطح انسولین را افزایش نمی‌دهند، در معرض افت قند خون نیستند. برای کسب اطلاعات بیشتر راجع به این عارضه می‌توانید مقاله مربوط به علائم قند خون پایین را مطالعه نمایید.

دیابت نوع یک خطرناک است یا نوع دو؟

در پاسخ به سوال اینکه کدام نوع دیابت خطرناک است؟ باید بگوییم که هر دو نوع دیابت یعنی دیابت نوع یک و دیابت نوع دو می‌توانند در صورت عدم تشخیص زود هنگام و درمان خطرناک باشند، اما به طور کلی دیابت نوع یک خطرناک‌تر شناخته می‌شود، چرا که بخاطر نیاز فوری و مداوم به انسولین، خطر بروز مشکلات حاد مانند کتواسیدوز دیابتی را افزایش می‌دهد و همچنین افرادی که به دیابت نوع یک مبتلا هستند، طول عمر کمتری نسبت به بیماران دیابت نوع دارند و احتمال مرگ و میر در این دیابت بیشتر می‌باشد.

پیشگیری از دیابت چگونه است؟

در حالی که برخی از عوامل خطر دیابت مانند سابقه‌ی خانوادگی و قومیت را نمی‌توان تغییر داد، چندین قدم وجود دارد که می‌توانید برای پیشگیری یا مدیریت دیابت انجام دهید.

پیشگیری یا مدیریت دیابت

• ترک سیگار
• مدیریت استرس مزمن
• فعالیت بدنی منظم (ترکیب تمرینات هوازی و مقاومتی)
• مصرف غذاهای پرفیبر (میوه، سبزیجات، حبوبات، غلات سبوس‌دار)
• کاهش وزن اضافه (حتی کاهش ۵ تا ۷ درصدی وزن، خطر را تا ۶۰ درصد کم می‌کند)

روش‌های درمان دیابت چیست؟ درمان دیابت چگونه انجام می‌شود؟

درمان دیابت به نوع دیابت و شدت بیماری بستگی دارد و اهداف درمان دیابت حفظ سطح قند خون در محدوده‌ هدف، پیشگیری یا مدیریت عوارض سلامتی و در نهایت، بهبود کیفیت زندگی است.

1. درمان دیابت نوع 1 شامل رژیم غذایی سالم و ورزش منظم و انسولین درمانی مادام العمر است که می‌تواند از طریق تزریق یا پمپ انسولین انجام شود.
2. درمان دیابت نوع 2 نیز مانند دیابت نوع 1 شامل تغییرات سبک زندگی مانند رژیم غذایی و ورزش و همچنین دارو یا انسولین درمانی است.
3. دیابت بارداری معمولاً از طریق تغییر سبک زندگی مانند داشتن رژیم غذایی و ورزش درمان می‌شود.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر هر یک از علائمی که در این مقاله گفته شده علی‌الخصوص تشنگی و تکرر ادرار مداوم، خستگی غیرعادی یا تاری دید را در طول روز تجربه می‌کنید، بهتر است با پزشک خود مشورت کرده و آزمایش‌های خونی لازم برای بررسی سطح قند خون را انجام دهید. با شناخت انواع مختلف دیابت، علائم و نشانه‌های آن‌ها، و راهکارهای درمانی و پیشگیری می‌توانید از عوارض جدی جلوگیری کرده و سلامت کلی خود بهبود دهید.

همچنین می‌توانید با سرویس پایش سیناکر، با پزشک خود در ارتباط باشید و توصیه‌های پزشکتان را بر اساس نتایج تست‌هایی که در اپلیکیشن ثبت کرده‌اید، دریافت کنید و به کنترل بیماری خودتان کمک کنید.

جمع بندی

در این مقاله، انواع دیابت، علائم، تشخیص، درمان و راهکارهای پیشگیری از آن را بررسی کردیم و سعی کردیم اطلاعات مفیدی در اختیار شما قرار دهیم. همانطور که بیان کردیم، تشخیص و درمان به موقع دیابت در پیشگیری یا مدیریت عوارض این بیماری مهم است و مدیریت دیابت، تغییرات سبک زندگی از جمله اصلاح رژیم غذایی، ورزش، کنترل استرس و همچنین دارو درمانی یا انسولین درمانی را شامل می‌شود. بنابراین شناخت این علائم و انجام به ‌موقع آزمایش قند خون، مهم‌ترین قدم برای پیشگیری از عوارض جدی دیابت محسوب می‌شود.