کبد چرب گرید ۳ جزو مرحله خطرناک بیماری کبد چرب غیر الکلی محسوب میشود و معمولا پس از جدی شدن نشانههای بیماری، فرد نسبت به بیماری خود آگاهی پیدا میکند. در این مرحله اقدامات درمانی لازم است هرچه سریع تر آغاز شوند؛ زیرا در مرحله بعد یعنی گرید ۴، فعالیت کبد به طور کامل قطع میشود. بیشتر افراد پس از ابتلا به سومین مرحله از بیماری کبد چرب این سوال برایشان پیش میآید که آیا میتوانند کبد چرب گرید سه را درمان کنند یا خیر.
به همین جهت در این مقاله قصد داریم به طور مفصل درباره کبدچرب گرید ۳، علت، علائم، روشهای تشخیص و عوارض این بیماری صحبت کنیم. همچنین نکاتی برای درمان آن نیز ارائه خواهد شد. پس لطفا تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.
کبد چرب گرید ۳ چیست؟ آشنایی کامل
کبد چرب گرید ۳ یا فیبروز کبدی، زمانی رخ میدهد که تجمع بیش از حد چربی در سلولهای کبد، باعث ایجاد التهاب مزمن و طولانیمدت در این اندام شود. در این شرایط سلولهای کبد دچار آسیب جدی میشوند و هجوم گسترده سلولهای ایمنی برای کمک به ترمیم کبد، بافت آن را به تدریج تخریب کرده و باعث ایجاد اسکارهایی در آن میشود. این اسکارها اغلب غیرقابل ترمیم هستند و میتوانند در عملکرد کبد اختلال ایجاد کنند.
آیا کبد چرب گرید ۳ خطرناک است؟
با وجود اینکه کبد چرب گرید سه مرحله نسبتا پیشرفته این بیماری است، اما باید بگوییم که معکوس کردن تجمع چربی و کاهش التهاب سلولهای کبد در این مرحله همچنان امکانپذیر است و برای درمان آن باید برنامهریزی دقیق و تغییر سبک زندگی انجام داد. با این حال پزشکان عقیده دارند که این مرحله از کبد چرب بسیار خطرناک است و در صورتی که اقدامات درمانی به موقع انجام نشود، احتمال مبتلا شدن فرد به سیروز کبدی، سرطان کبد و نارساییهای کبدی وجود دارد.
علائم کبد چرب گرید 3
از آنجایی که کبد چرب گرید سه نشاندهنده پیشرفت بیماریست، بر خلاف مراحل پیشین آن با علائم واضحی همراه است. این نشانهها عبارتند از:
علائم کبد چرب گرید 3
- کاهش اشتها
- کاهش وزن
- احساس درد در قسمت راست بالای شکم
- زرد شدن پوست و سفیدی چشمها
- متورم شدن شکم
- احساس پر بودن معده
- احساس ضعف و خستگی شدید
- آشفتگیهای ذهنی
- حالت تهوع
در صورت مشاهده هر یک از علائم فوق مراجعه به دکتر متخصص داخلی یا متخصص کبد برای آغاز اقدامات درمانی الزامیست؛ زیرا عدم درمان به موقع این بیماری باعث پیشرفت آن و از کار افتادگی کبد میشود.
بیشتر بخوانید: علائم و درمان قطعی کبد چرب گرید ۲
علت کبد چرب گرید ۳
دلیل ایجاد کبد چرب گرید ۳، اغلب با تجمع طولانیمدت چربی در کبد مرتبط است که در مراحل پیشین (گرید ۱ و ۲) کنترل و درمان نشده و به تدریج کبد دچار التهاب شدید و آسیب سلولی شده است. موارد زیر بیشترین علت به وجود آمدن کبد چرب گرید سه هستند:
- تحرک کم
- مشکل چاقی و اضافه وزن
- دیابت نوع دو
- ابتلا به سندروم متابولیک (فشار خون بالا، چربی خون بالا، کلسترول و تریگلیسیرید بالا)
- مصرف برخی داروهای خاص مانند آمیودارون یا داروهای غیر استروئیدی
- مقاومت به انسولین
- مصرف زیاد قند و چربی
- مصرف برخی داروها مانند کورتون
عوامل خطرناک برای ابتلا به کبد چرب گرید ۳ چیست؟
موارد زیر میتوانند هم در اثر کبد چرب گرید ۳ ایجاد شوند و هم خودشان از دلایل کبد چرب گرید سه باشند که در ادامه آنها را نام میبریم:
- دیابت نوع ۲
- اضافه وزن و چاقی
- داشتن چربی در قسمت پهلو و شکم
- کلسترول بالا
- سندرم متابولیک
- تری گلیسیرید بالا
- فشار خون بالا
- آپنه انسدادی خواب
تشخیص کبد چرب گرید ۳
برای تشخیص کبد چرب گرید ۳، ابتدا پزشک علائم بیمار را بررسی کرده و سپس معاینات بالینی را انجام میدهد. در جدول زیر میتوانید آزمایشاتی که برای تایید نهایی بیماری کبد چرب گرید ۳ لازم است را مشاهده نمایید.
| روش تشخیص | توضیح |
| آزمایش خون | فاکتور LDL، HDL و سطح آنزیم کبدی به ویژه آلانین ترانس آمیناز (ALT) و آسپارتات ترانس آمیناز (AST) مورد بررسی قرار میگیرد. |
| سونوگرافی | شکل، اندازه و رگهای خونی کبد بررسی میشود. |
| سی تی اسکن شکم و لگن | کبد تیره، چروکیده و زبرتر از کبد نرمال، یعنی کبد بیمار در مرحله گرید ۳ قرار دارد. |
| روش MRI | میزان و شدت گستردگی التهاب بررسی میشود و دقیقترین روش تشخیص کبد چرب گرید ۳ است. |
| بیوپسی کبد | دقیقترین روشی است که توسط آن درجهبندی کبد چرب مشخص میشود. |
عوارض کبد چرب گرید ۳
همانطور که در مطالب فوق نیز به آن اشاره شد، کبد چرب گرید ۳ زمانی بروز میکند که میزان چربی تجمع یافته در کبد بیش از اندازه و در حدود ۶۶ درصد از حجم کبد باشد. در این حالت، کبد با التهابات زیادی مواجه میشود و این التهابها، زخم و اسکار در بافت کبد را به دنبال دارد. همچنین اختلال در عملکرد کبد میتواند عوارض خطرناکی را برای فرد ایجاد کند. این عوارض شامل موارد زیر است:
- امکان ابتلا به دیابت نوع ۲
- افزایش چربی و فشار خون
- سرطان کبد
- بیماریهای قلبی و عروقی
- تجمع مایعات در داخل شکم
- نارسایی کبد
- حبس شدن مایعات در بدن و متورم شدن پاها
- ایجاد اختلال در عملکرد مغز مانند کم شدن قدرت حافظه و اختلال در خواب
- مسدود شدن رگهای خونی کبد و به دنبال آن کاهش جریان خون در آن
پیشنهاد مطالعه: میوه های مفید و غذاهای مضر برای کبد چرب گرید ۱
غذاهای مفید برای کبد چرب گرید ۳
به طور کلی توصیه میشود افرادی که به کبد چرب گرید سه مبتلا هستند، از رژیم غذایی استفاده کنند که بیشتر شامل مواد غذایی گیاهی باشد. در ادامه مواد غذایی مناسب برای درمان و کنترل کبد چرب گرید ۳ را شرح میدهیم:
- ماهی و انواع غذاهای دریایی
- میوهها
- غلات کامل
- انواع آجیل
- روغن زیتون
- سبزیجات
- حبوبات
- قهوه
غذاهای مضر برای کبد چرب گرید ۳
افرادی که کبد آنها در مرحله گرید ۳ قرار دارد، لازم است موارد زیر را از رژیم غذایی خود حذف کرده یا مصرف آنها را محدود کنند:
- گوشت قرمز
- لبنیات پرچرب
- مواد غذایی پرچرب
- مواد غذایی سرخ کردنی یا نیمه آماده
- مواد قندی مانند کیک، آبنبات، تنقلات شیرین و غیره
- نوشیدنیهای قندی مانند نوشابه
- نوشیدنیهای الکلی
- نمک زیاد
- غلات تصفیه شده مثل برنج، ماکارونی و نان سفید
- لبنیات پرچرب نظیر ماست و پنیر
- نوشیدنیهای الکلی
- غذاهای فرآوری شده مانند سوسیس و کالباس
- میوههای خشک که قند بالایی دارند.
- غذاهای کنسرو شده
صبحانه مناسب برای کبد چرب گرید ۳
با توجه به اینکه در کبد چرب گرید ۳، عملکرد طبیعی سلولهای کبد به دلیل تجمع گسترده چربی و بروز التهاب مزمن دچار اختلال میشود، بنابراین بهتر است وعده صبحانه به گونهای انتخاب شود تا ضمن بهبود متابولیسم چربی و قند خون، از میزان بار متابولیک کبد نیز جلوگیری شود. گزینههایی که برای مصرف صبحانه میتوانند مفید باشند:
- جو دوسر
- تخم مرغ آبپز با نان سبوسدار و سبزیجات
- اسموتی سبز
- عدسی کمچرب
میوههای مفید برای کبد چرب گرید ۳
افرادی که مبتلا به کبد چرب گرید ۳ هستند، باید از میوههایی استفاده کنند که از قند کم، آنتیاکسیدان بالا و فیبر زیادی برخوردارند تا التهاب و چربی کبد آنها کاهش یابد. میوههای مناسب برای کبد چرب گرید ۳ عبارت است از:
میوه برای کبد چرب گرید ۳
- سیب
- گریپفروت
- انواع توتها مانند توت فرنگی، شاه توت و بلوبری
- آووکادو
- لیموترش و انواع مرکبات
- انار
- هندوانه
نکته مهم: توجه داشته باشید در گرید ۳ باید مصرف میوههای پرقند مانند انگور، موز، خرما و انجیر محدود شود و در مصرف آنها تعادل را رعایت کرد.
درمان کبد چرب گرید ۳ چگونه انجام میشود؟
با وجود اینکه کبد چرب گرید ۳ قابل درمان است، اما درمان آن به تلاش و پیگیریهای مستمر نیاز دارد. کاهش وزن، تغییر سبک زندگی، اصلاح برنامه غذایی و کنترل بیماریهای زمینهای از اولین اقدامات درمانی محسوب میشوند. متخصصان معمولا برای جلوگیری از تبدیل بیماری به سیروز کبدی، از داروهای آنتیفیبروتیک برای درمان فرد بیمار استفاده میکنند.
این داروها از ایجاد اسکار در بافت کبد جلوگیری کرده و احتمال تبدیل کبد به مرحله سرطانی را نیز کاهش میدهند. توجه داشته باشید در صورت پیشرفت بیماری و تبدیل آن به سیروز کبدی، فرد ممکن است به پیوند کبد نیاز پیدا کند؛ بنابراین تشخیص و شروع فرآیند درمان زودهنگام، از مهمترین نکات روند درمان این عارضه به شمار میآیند:
- کاهش وزن تدریجی و اصولی
- عدم مصرف الکل و سیگار
- حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی در هفته
- کنترل بیماریهای زمینهای نظیر بیاری دیابت و فشار خون
- بررسی منظم عملکرد کبد با انجام آزمایشات و سونوگرافیهای دورهای
- اصلاح تغذیه (حذف قند مصنوعی، چربیهای اشباع و غذاهای فرآوری شده)
- استفاده از سبزیجات، میوهها، غلات کامل و پروتئینهای کمچرب در برنامه غذایی
- در برخی موارد خاص نیز پزشک ممکن است از داروهایی نظیر ویتامین E یا پیوگلیتازون استفاده کند. (به ویژه بیماران مبتلا به NASH یا مقاومت به انسولین)
درمان سریع کبد چرب گرید ۳؛ آیا امکان بهبود سریع وجود دارد؟
کبد چرب گرید ۳ درمان فوری ندارد؛ اما ازآنجا که در این مرحله کبد در آسیب جدی قرار میگیرد، لازم است از همان ابتدا درمان بیماری آغاز شود. به طور کلی یکی از راههای مؤثر برای درمان کبد چرب، کاهش وزن اصولی است. طبق تحقیقات انجام شده، کاهش ۳ تا ۵ درصد وزن بدن باعث کاهش چربیهای اطراف کبد میشود.
همچنین کاهش ۷ تا ۱۰ درصد وزن بدن، میتواند به کاهش التهاب کبد کمک کرده و بافتهای آسیب دیده را ترمیم کند. برای درمان فوری کبد چرب گرید سه، پزشکان معمولا از روشهایی که در ادامه آنها را شرح میدهیم استفاده میکنند:
- تثبیت وزن درمحدوده ایدهآل
- کنترل و درمان بیماریهای زمینهای
- ورزش کردن به صورت مسمتر و مداوم
- پرهیز از مصرف نوشیدنیهای الکل
- توصیه به مصرف بیشتر سبزیجات و استفاده از میوهها و عدم مصرف مواد غذایی قندی
علاوه بر موارد فوق پزشک ممکن است با توجه به عوارض مرتبط با التهاب و زخمهای کبد، درمانهای دیگری را به کار گیرد که میتواند شامل موارد زیر باشد:
- عمل جراحی
- عمل پیوند کبد
- استفاده از درمانهای دارویی
آیا درمان قطعی کبد چرب گرید ۳ امکانپذیر است؟
در مطالب فوق به این مسئله اشاره شد که علت دقیق بیماری کبد چرب هنوز به طور قطعی مشخص نیست؛ با توجه به این مورد میتوان گفت که درمان کبد چرب گرید ۳ به صورت سریع و زودهنگام نیز وجود ندارد و فقط با انجام برخی نکات نظیر اصلاح سبک زندگی و تغییر رژیم غذایی میتوان آن را بهبود بخشید. با این وجود در صورتی که این تغییرات نتایج مطلوبی نداشته باشند، پزشک ممکن است از داروهایی مانند بنازپریل، لیزینوپریل، اینترفرون آلفا و ویتامین E برای درمان بیمار استفاده کند.
درمان خانگی کبد چرب گرید ۳
برای درمان بیماری کبد چرب گرید سه میتوان از روشهای درمان خانگی و گیاهی نیز استفاده کرد اما توجه داشته باشید که از این روشها میتوان به عنوان مکملهایی برای درمان این بیماری کمک گرفت و لازم است برای درمان اصولی این بیماری به پزشک متخصص مراجعه شود. در ادامه راهکارهای خانگی برای درمان بیماری کبد چرب گرید ۳ ارائه خواهد شد:
- مصرف سیر: سیر خواص ضدچربی دارد و باهث کاهش وزن و از بین رفتن چربیهای اضافی بدن میشود. بنابراین یکی از گزینههای مناسب برای درمان بیماری کبد چرب گرید ۳ است.
- اسیدهای چرب امگا 3: استفاده از مواد غذایی حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ مانند ماهی، گردو و بذر کتان میتواند در درمان بیماری کبد چرب اثرگذار باشد.
- قهوه: قهوه حاوی آنتیاکسیدانها و اسید کلروژنیک است و میتواند التهاب کبدی را کاهش داده و به عنوان گزینهای برای درمان خانگی کبد چرب گرید ۳ استفاده شود.
- استفاده از یک رژیم سم زدایی: در طب سنتی بر اساس مزاج فرد میتوان از رژیمهای سمزدایی برای بهبود وضعیت کبد چرب استفاده کرد.
- کلم بروکلی: مصرف منظم کلم بروکلی به دلیل برخورداری از خاصیتهای ضدچربی، میتواند به کاهش چربیهای اضافی کبد و درمان بیماری کبد چرب گرید ۳ کمک کند.
درمان کبد چرب گرید ۳ با طب سنتی
طب سنتی برای درمان کبد چرب گرید ۳ به تنهایی کافی نیست و لازم است برای کاهش التهاب و حمایت از عملکرد کبد، در کنار روشهای طب سنتی از درمانهای پزشکی نیز استفاده شود. به طور کلی در طب سنتی اصلیترین رکن درمان بیشتر شامل اصلاح کامل تغذیه و تغییر سبک زندگی میشود و متخصصان این طب توصیه میکنند غذاهای چرب و سرخکردنی، شیرینیجات، نوشابه و فستفود باید جایگزین غذاهای سبکی مثل سبزیجات پخته، سوپهای ساده، سالاد و غلات کامل شوند.
همچنین در این روش درمانی برای دفع سموم، کاهش التهاب و تقویت کبد میتوان به عنوان کمک درمان از عرق کاسنی، شاهتره، خاکشیر، زردچوبه و دمنوش خارمریم نیز کمک گرفت. توجه داشته با توجه به اینکه گرید ۳ مرحله حساسی است و بیاحتیاطی ممکن است روند بیماری را بدتر کند، برای مصرف طولانیمدت موارد فوق باید از پزشک یا متخصص طب سنتی حتما کمک بگیرید.
درمان کبد چرب گرید ۳ با خاکشیر؛ آیا موثر است؟
خاکشیر حاوی مقادیر زیادی فیبر است و خاصیت پاککنندگی دارد؛ بنابراین میتواند گزینه مناسبی برای بهبود هضم غذا، دفع چربیهای اضافی و کاهش التهاب کبد باشد. برای درمان کبد چرب گرید سه با خاکشیر معمولاً میتوان از روش زیر استفاده کرد:
- صبحها به صورت ناشتا ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری خاکشیر در یک لیوان آب ولرم مخلوط شود و از افزودن شکر یا شیرینی به آن خودداری کنید.
- مصرف منظم این نوشیدنی به صورت روزانه و برای چند هفته همراه با رژیم غذایی سبک علاوه بر درمان کبد چرب به رفع یبوست نیز کمک میکند و این موضوع میتواند فشار سموم روی کبد را کاهش دهد.
- با این حال، گرید ۳ مرحله حساس و پیشرفته بیماری کبد چرب است و برای مصرف هر گیاه دارویی به نظر پزشک یا متخصص طب سنتی نیاز است تا از بروز هرگونه مشکلی پیشگیری شود.
دارو برای کبد چرب گرید ۳؛ آیا قرص مؤثری وجود دارد؟
متخصصان گوارش و کبد، اغلب بر اساس وضعیت بیماری و نتایج به دست آمده از آزمایشات، از داروهای آنتی فیبروتیک برای درمان این بیماری استفاده میکنند. نکتهای که پیش از مصرف دارو باید آن را در نظر گرفت این است که بیمار در ابتدا باید با اصلاح سبک زندگی و تغییر در عادات غذایی خود، درمان را آغاز کند؛ چرا که در این مرحله، هدف از بین رفتن تجمع چربیهای موجود در کبد و بهبود سلامت کلی آن است.
در صورت کافی نبودن اصلاح سبک زندگی و یا افزایش شدت بیماری، پزشک ممکن است از داروهایی که در ادامه شرح میدهیم برای درمان کبد چرب گرید سه استفاده کند:
- بنازپریل
- لیزینوپریل
- رامیپریل
- اینترفرون آلفا
- ویتامین E
- پیریفیبرات (فنوفیبرات)
نکته: پزشک ممکن است داروهای متابولیک مانند پیوگلیتازون و متفورمین را برای مدیریت و درمان کبد چرب گرید ۳ نیز تجویز کند.
بهترین قرص برای کبد چرب گرید ۳ چیست؟
داروها و مکملهای مفید برای درمان این بیماری به شرح زیر است:
- داروهایی که حساسیت به انسولین را افزایش میدهد نظیر تیازولیدین دیونها و پیوگلیتازون
- ویتامین E
- مکملهای پروبیوتیک
- مکمل امگا ۳
- مکمل کورکومین
آیا پاکسازی کبد چرب گرید ۳ امکانپذیر است؟
همانطور که میدانید پاکسازی کبد برای پیشگیری یا درمان بیماری کبد چرب امر مهمی تلقی میشود. به همین منظور در ابتدا لازم است تا رژیم غذایی و سبک زندگی بیمار اصلاح شود. برای این کار کافی است تا از مصرف نمک، غذاهای چرب، فست فود، شیرینیهای مصنوعی و نوشیدنیهای الکلی خودداری کرده و آب، میوه، سبزیجات و آبمیوههای طبیعی را جایگزین آنها کنید. همچنین خواب کافی و انجام ورزش به طور روزانه نیز از دیگر اقداماتی هستند که به پاکسازی کبد کمک میکنند.
سخن پایانی
پزشکان کبد چرب گرید ۳ را به عنوان یکی از مراحل پیشرفته این بیماری معرفی میکنند که به توجه اساسی و ایجاد تغییرات جدی در سبک زندگی نیاز دارد. با اصلاح تغذیه، کاهش وزن، افزایش فعالیت بدنی و پیگیریهای منظم پزشکی، امکان کنترل روند پیشرفت بیماری ممکن است و از بروز عوارض جدیتری نظیر سیروز کبدی جلوگیری میشود. همچنین نکته مهمی که باید به آن حتما توجه شود، تشخیص و اقدام به موقع این بیماری جهت حفظ سلامت کبد و بهبود کیفیت زندگی است. از اینکه تا پایان این مطلب همراه ما بودید از شما تشکر میکنیم.
عالی بود از اطلاعات شما ممنون اجراش میکنم