فشار خون مینیمم یا همان فشار خون دیاستولیک، یکی از بخشهای گزارش فشار خون است که نقش مهمی را در سلامت قلب و عروق ایفا میکند. این عدد نشان دهنده زمانی است که قلب در حالت استراحت قرار دارد و بین هر ضربان دوباره پر از خون میشود. با وجود اینکه اکثر افراد به عدد سیستولیک توجه میکنند، اما بهتر است بدانید که دیاستولیک میتواند اطلاعات دقیقتری درباره وضعیت رگها و میزان مقاومت آنها در اختیار ما قرار بدهد.
به طور کلی افزایش فشار خون، زنگ خطری جدی محسوب میشود و میتواند مشکلاتی نظیر اختلالات هورمونی، بیماریهای کلیوی یا حتی سبک زندگی نادرست را نشان دهد. شناخت این عدد و نوسانات آن به ما کمک میکند تا از بروز هر گونه مشکل و ایجاد آسیبهای جدی جلوگیری کنیم. در ادامه، به طور کامل و دقیقتر درباره فشار خون مینیمم و اهمیت آن صحبت میکنیم. همچنین نکاتی درباره دلایل بالا رفتن فشار خون مینیمم و راههای درمان آن نیز ارائه خواهد شد. پس لطفاً تا انتهای این بخش با ما همراه باشید.
مینیمم فشار خون نشانه چیست؟
فشار خون دیاستولیک یا مینیمم، وضعیت سلامت و انعطافپذیری رگهای خونی را نشان میدهد و بالا بودن مقدار آن معمولاً به این معناست که رگها بخشی از خاصیت ارتجاعی خود را از دست دادهاند و سفتتر شده و یا دیواره آنها دچار آسیب و زخم شده است. به طور کلی فشار خون عددی ثابت ندارد و در طول شبانه روز به طور طبیعی در حال نوسان است. با این وجود، محدوده نرمال فشار خون دیاستولیک را معمولاً بین ۶۰ تا ۸۰ میلیمتر جیوه در نظر میگیرند.
رگهای خونی سالم و انعطافپذیر باعث میشوند تا بدن بتواند نوسانات فشار خون را به خوبی مدیریت کرده و از بروز آسیبهای احتمالی جلوگیری کند؛ اما زمانی که این رگها به حالت سفت و غیرقابل انعطاف درمیآیند، خطر آسیبدیدگی و ایجاد زخم در دیواره رگها نیز بیشتر میشود.
مینیمم فشار خون باید چند باشد؟
فشار خون دیاستولیک یا عدد مینیمم، زمان استراحت قلب و فشار خون عروق را نشان میدهد. در این حالت قلب با خون پر شده و میتواند به سلولها بهتر اکسیژن رسانی کند. مینیمم فشار خون (عدد دیاستولیک) در حالت طبیعی معمولاً کمتر از ۸۰ میلیمتر جیوه در نظر گرفته میشود و در صورتی که این فشار کمتر از ۸۰ و فشار سیستولیک بین ۱۲۰ تا ۱۲۹ باشد، میتوان اینطور گفت که فرد به فشار خون بالا مبتلاست.
بالا بودن مینیمم فشار خون نشانه چیست؟
بالا بودن فشار خون مینمم میتواند دلایل متعددی داشته باشد که در ادامه شما را با مهمترین دلایل بالا بودن مینمم فشارخون آشنا میکنیم.
- بیماری های زمینهای: برخی بیماریها مانند بیماریهای کلیوی، تیروئید (علیالخصوص تیروئید کم کار)، اختلالات غدد فوق کلیوی و دیابت میتوانند تاثیر مستقیمی بر افزایش این عدد داشته باشند.
- سبک زندگی ناسالم: چاقی، کم تحرکی، مصرف بیش از حد نمک و مصرف الکل و دخانیات از شایعترین عواملی هستند که میتوانند موجب افزایش این عدد شوند.
- استرس و خواب: استرس مزمن و مشکلاتی همچون آپنه خواب (قطع تنفس در خواب) میتوانند فشار زیادی به عروق وارد کنند و موجب بالا رفتن مینمم فشار خون شوند.
علت بالا بودن مینیمم فشار خون
اگر مینمم فشار خون یا همان فشار دیاستولیک شما بالا باشد، نشان دهنده این است که عروق شما در زمان استراحت قلب نیز فشار زیادی را متحمل میشود و علت اصلی این اتفاق، افزایش مقاومت عروق اصلی میباشد، به عبارتی دیگر باید بگوییم که دیواره رگها بنا بر دلایلی سخت شده یا فضای داخلی آنها تنگ شده است. از جمله عوامل شایعی که باعث میشوند رگها نتوانند به درستی شل شوند، میتوان به استرس مزمن، چاقی و کم تحرکی و مصرف بالای نمک اشاره کرد.
لازم به ذکر است بدانید که بالا بودن این عدد به تنها خطرناک است، چرا که نشان دهنده این میباشد که قلب شما هرگز فرصت استراحت کامل پیدا نمیکند و علاوهبر مواردی که بالا ذکر شد، عواملی همچون اختلالات کلیوی، کم کاری تیروئید یا آپنه خواب نیز میتوانند مستقیما بر این عدد تاثیرگذار باشند.
علت پایین بودن مینیمم فشار خون
پایین بودن فشار خون مینمم نشان دهنده این است که در فاصله بین دو ضربان، خون با قدرت کافی در رگها جریان ندارد و به عنوان یکی از رایحترین دلایل این وضعیت میتوان به کاهش انعطاف پذیری شریانها اشاره کرد که این وضعیت معمولا به دلیل افزایش سن یا گرفتگی رگها رخ میدهد و رگها نمیتوانند پس از هر ضربان، خون را به خوبی به سمت جلو هدایت کنند. کم آبی بدن (دی هیدارته شدن)، کم خونی یا مصرف بیش از حد داروهای فشار خون نیز از جمله دیگر عواملی هستند که باعث افت این عدد میشوند.
بهتر است بدانید، در موارد جدیتر، پایین بودن مینمم فشار خون ممکن است نشان دهنده اختلالات دریچه قلب (علیالخصوص نارسایی دریچه آئورت)، عفونتهای شدید یا مشکلات غدد درون ریز باشد؛ بنابراین به شما توصیه میکنیم اگر فشار دیاستولیک شما به طور مداوم زیر ۶۰ میلی متر جیوه میباشد و علائمی مانند تاری دید، سرگیجه یا ضعف شدید دارید، بهتر است برای بررسی سلامت قلب و دریچههای آن به پزشک متخصص مراجعه نمایید، چرا که افت شدید این عدد ممکن است خونرسانی به عضله قلب را مختل کند.
اگر فاصله بین مینیمم و ماکزیمم فشار خون زیاد باشد چه باید کرد؟
زمانی فشار خون در بزرگسالان نرمال در نظر گرفته میشود که فشار سیستولیک کمتر از ۱۲۰ و فشار دیاستولیک کمتر از ۸۰ باشد و اختلاف فشار مینیمم و ماکزیمم یعنی فشار خون سیتولیک بیشتر از ۱۲۰ و فشار دیاستولیک کمتر از ۸۰ باشد. اختلاف بالای این دو عدد نشاندهنده فشار خون بالا است. پزشکان برای افرادی که به فشار خون بالا مبتلا هستند، استفاده از رژیم غذایی کم نمک، مغذی یا سبک زندگی سالم را پیشنهاد میکنند.
درمان خانگی بالا بودن مینیمم فشار خون؛ چه راهکارهایی میتوانند کمککننده باشند؟
برای درمان فشار خون مینیمم بالا به روش دارویی میتوان از موارد زیر کمک گرفت.
- مهارکنندههای رنین
- مسدودکنندههای بتا
- دیورتیکها (Diuretics)
- مسدودکنندههای کانال کلسیم
- مسدودکنندههای گیرنده آنژیوتانسین
- مهارکنندههای آنژیوتانسین تبدیل آنزیم (ACE)
درمان خانگی بالا بودن مینیمم فشار خون؛ چه راهکارهایی میتوانند کمککننده باشند؟
خوشبختانه در بسیاری از موارد با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی و با رعایت چند راهکار ساده، میتوان فشار خون دیاستولیک را در خانه کنترل کرده و آن را کاهش داد. در ادامه برخی از این روشها را شرح میدهیم:
درمان خانگی فشار خون
- مصرف کافئین را کاهش دهید.
- از مصرف دخانیات و الکل خودداری کنید.
- بهتر است استرس خود را مدیریت و کنترل کنید.
- وزن خود را با تحرک و ورزش منظم، در محدوده سالم نگه دارید.
- از یک رژیم غذایی سالم که شامل سبزیجات تازه، میوهها و غذاهایی کم چرب و کم نمک باشند، پیروی کنید.
سخن نهایی
در نهایت، نباید فشار خون مینیمم را به عنوان مسئلهای ساده و کم اهمیت در نظر گرفت؛ چرا که این عدد کوچک میتواند نشاندهنده وضعیت کلی سلامت بدن باشد. پایش منظم فشار خون، توجه به سبک زندگی سالم، تغذیه متعادل و کنترل و مدیریت استرس، همگی روشهایی هستند که میتوانند به پیشگیری از بروز مشکلات جدیتری نظیر بیماریهای قلبی و عروقی کمک کنند. آگاهی از تغییرات جزئی فشار دیاستولیک، در حفظ سلامت و کیفیت زندگی بسیار تأثیر دارد. از اینکه تا انتهای این مطلب همراه ما بودید، از شما تشکر میکنیم.