دیابت شیرین (دیابت ملیتوس)

دیابت شیرین (دیابت ملیتوس) یک بیماری مزمن است که در آن سطح قند خون به دلیل اختلال در تولید یا عملکرد انسولین افزایش پیدا می‌کند. این بیماری می‌تواند به تدریج بر بخش‌های مختلف بدن اثر بگذارد و در صورت کنترل نشدن، عوارضی مانند آسیب عصبی، مشکلات کلیوی، اختلالات بینایی و بیماری‌های قلبی عروقی ایجاد کند.

دیابت انواع مختلفی دارد و علائم، عوامل ایجاد کننده و روش کنترل آن با توجه به نوع بیماری متفاوت است. شناخت نشانه‌ها و راه‌های تشخیص و کنترل دیابت می‌تواند به پیشگیری از عوارض و حفظ سلامت فرد کمک کند.

دیابت شیرین (دیابت ملیتوس) چیست؟

دیابت شیرین یا دیابت ملیتوس به گروهی از بیماری‌ها گفته می‌شود که در آن قند خون برای مدت طولانی بالاتر از محدوده طبیعی قرار می‌گیرد. علت این افزایش می‌تواند کاهش تولید انسولین، اختلال در عملکرد آن یا ترکیبی از هر دو باشد. انواع دیابت از نظر علت ایجاد، علائم و روش درمان با یکدیگر تفاوت دارند اگر افزایش قند خون برای مدت طولانی کنترل نشود، ممکن است به رگ‌های خونی و اعصاب آسیب برسد و عملکرد بعضی از اندام‌ها تحت تأثیر قرار گیرد.

تفاوت دیابت شیرین (ملیتوس) و دیابت بی‌مزه (اینسیپیدوس)

با وجود شباهت نام، دیابت شیرین و دیابت بی مزه دو بیماری کاملاً متفاوت هستند. دیابت شیرین به اختلال در تنظیم قند خون مربوط می‌شود؛ در حالی که دیابت بی‌مزه از اختلال در تنظیم آب بدن ناشی می‌شود.

تفاوت در علت ایجاد

در دیابت شیرین، مشکل اصلی به انسولین و نحوه استفاده بدن از آن مربوط است. در دیابت نوع ۱، سیستم ایمنی به سلول‌های تولید کننده انسولین آسیب می‌زند و در نوع ۲، مقاومت به انسولین و کاهش تدریجی ترشح آن نقش مهمی دارند. دیابت بی مزه معمولاً زمانی ایجاد می‌شود که هورمون ضد ادراری یا وازوپرسین به اندازه کافی تولید یا آزاد نشود یا کلیه‌ها به این هورمون پاسخ مناسبی ندهند. در نتیجه، آب زیادی از طریق ادرار دفع می‌شود.

تفاوت در قند خون

افزایش قند خون مشخصه اصلی دیابت شیرین است و با آزمایش‌های مربوط به قند خون تشخیص داده می‌شود. دیابت بی مزه چنین اثری بر قند خون ندارد و مشکل اصلی در این بیماری، تنظیم آب بدن و غلظت ادرار است. به همین دلیل، تشنگی و ادرار زیاد به تنهایی نمی‌توانند مشخص کنند که فرد به کدام بیماری مبتلا است و علت این علائم باید بررسی شود.

تفاوت در علائم ادراری

هر دو بیماری ممکن است باعث افزایش ادرار و تشنگی شوند اما دلیل این اتفاق متفاوت است؛ در دیابت شیرین، بالا رفتن قند خون باعث ورود گلوکز به ادرار و افزایش دفع آب می‌شود. در دیابت بی مزه، ادرار معمولاً حجم زیادی دارد و رقیق است، زیرا کلیه‌ها نمی‌توانند آب را به اندازه کافی در بدن نگه دارند.

جدول تفاوت دیابت شیرین و دیابت بی‌مزه

تفاوت دیابت شیرین و دیابت بی‌مزه چیست؟ در جدول زیر مشاهده نمایید.

انواع دیابت شیرین کدام‌اند؟

دیابت شیرین انواع مختلفی دارد و همه بیماران به یک علت به این بیماری مبتلا نمی‌شوند. دیابت نوع ۱ و نوع ۲ شایع‌ترین انواع هستند و دیابت بارداری نیز در دوران بارداری رخ می‌دهد. در کنار این موارد، گروهی از دیابت‌های کمتر شایع نیز در اثر تغییرات ژنتیکی ایجاد می‌شوند.

دیابت نوع ۱

در دیابت نوع ۱، سیستم ایمنی به اشتباه سلول‌های بتای پانکراس را هدف قرار می‌دهد و تولید انسولین به شدت کاهش پیدا می‌کند یا متوقف می‌شود. این نوع دیابت بیشتر در کودکان و نوجوانان تشخیص داده می‌شود اما بروز آن در بزرگسالان نیز امکان پذیر است. بدن فرد مبتلا نمی‌تواند انسولین مورد نیاز خود را به اندازه کافی تامین کند؛ بنابراین درمان با انسولین بخش اصلی کنترل بیماری است. علائم نیز ممکن است در مدت کوتاهی ظاهر شوند.

دیابت نوع ۲

در دیابت نوع ۲، سلول‌های بدن پاسخ کافی به انسولین نمی‌دهند و با گذشت زمان، توانایی پانکراس برای تولید انسولین نیز ممکن است کاهش پیدا کند و این نوع دیابت شایع‌ترین شکل بیماری محسوب می‌شود. اضافه وزن، کم تحرکی، سابقه خانوادگی و افزایش سن از عوامل مرتبط با افزایش خطر ابتلا هستند. بعضی افراد نیز مدت زیادی بدون علامت مشخص زندگی می‌کنند و بیماری آن‌ها هنگام آزمایش خون تشخیص داده می‌شود.

دیابت بارداری

دیابت بارداری به افزایش قند خون گفته می‌شود که در دوران بارداری ایجاد یا در این دوره تشخیص داده می‌شود. هورمون‌های بارداری می‌توانند مقاومت بدن به انسولین را افزایش دهند و در بعضی زنان، تولید انسولین برای جبران این تغییر کافی نیست. این نوع دیابت معمولاً پس از پایان بارداری برطرف می‌شود اما سابقه آن احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را در سال‌های بعد افزایش می‌دهد. به همین دلیل، پیگیری وضعیت قند خون پس از زایمان اهمیت دارد.

پیش دیابت

پیش دیابت در واقع یکی از انواع دیابت شیرین نیست، بلکه مرحله‌ای است که در آن قند خون از حد طبیعی بالاتر رفته اما هنوز به محدوده تشخیص دیابت نرسیده است. این وضعیت می‌تواند نشانه افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ باشد. تغییر در الگوی تغذیه، افزایش فعالیت بدنی و کاهش وزن در صورت اضافه وزن می‌تواند احتمال پیشرفت پیش دیابت به دیابت نوع ۲ را کاهش دهد.

دیابت‌های تک ژنی؛ MODY و دیابت نوزادی

MODY و دیابت نوزادی دو نوع متفاوت از دیابت‌های تک ژنی هستند که در اثر تغییرات یک ژن ایجاد می‌شوند. MODY معمولاً در نوجوانی یا اوایل بزرگسالی بروز می‌کند و وجود سابقه خانوادگی دیابت در چند نسل می‌تواند یکی از سرنخ‌های تشخیص آن باشد.

دیابت نوزادی معمولاً در شش ماه نخست زندگی تشخیص داده می‌شود و برخی انواع آن ممکن است تا حدود یک سالگی نیز ظاهر شوند. این بیماری می‌تواند موقتی باشد و پس از مدتی برطرف شود یا به شکل دائمی ادامه پیدا کند. در صورت شک به دیابت تک ژنی، آزمایش ژنتیکی می‌تواند به شناسایی نوع بیماری کمک کند.

علائم دیابت شیرین چیست؟

علائم دیابت شیرین به میزان افزایش قند خون و نوع بیماری بستگی دارد. تشنگی زیاد، تکرر ادرار، خستگی، گرسنگی بیشتر، کاهش وزن بدون دلیل و تاری دید از نشانه‌هایی هستند که ممکن است در افراد مبتلا دیده شوند شدت و سرعت بروز علائم در همه افراد یکسان نیست. برای مثال، نشانه‌های دیابت نوع ۱ ممکن است در مدت کوتاهی ظاهر شوند؛ در حالی که نوع ۲ گاهی مدت‌ها بدون علامت مشخص باقی می‌ماند.

علائم دیابت نوع ۱ و نوع ۲

بخش زیادی از علائم دیابت نوع ۱ و نوع ۲ مشابه است اما زمان ظاهر شدن آن‌ها تفاوت دارد. در نوع ۱ ممکن است نشانه‌ها در مدت کوتاهی شدید شوند؛ در حالی که نوع ۲ گاهی بدون علامت واضح پیش می‌رود.

• تشنگی زیاد
• تکرر ادرار
• افزایش گرسنگی
• خستگی و ضعف
• کاهش وزن بدون علت مشخص
• تاری دید
• دیر خوب شدن زخم‌ها
• گزگز یا بی‌حسی دست و پا

وجود یک یا چند مورد از این علائم برای تشخیص کافی نیست و بررسی قند خون برای مشخص شدن وضعیت فرد لازم است.

علائم دیابت شیرین در زنان و مردان

نشانه‌های اصلی دیابت در زنان و مردان تفاوت زیادی ندارند. هر دو گروه ممکن است دچار تشنگی زیاد، تکرر ادرار، خستگی، کاهش وزن و تاری دید شوند. تفاوت بیشتر در برخی مشکلات همراه یا عوارض بیماری دیده می‌شود.

1. عفونت‌های قارچی در زنان: بالا بودن قند خون می‌تواند زمینه بروز عفونت‌های قارچی واژن را بیشتر کند؛ خارش، سوزش و ترشحات غیرطبیعی از علائم احتمالی این عفونت‌ها هستند. تکرار مداوم چنین عفونت‌هایی می‌تواند یکی از دلایلی باشد که پزشک بررسی قند خون را پیشنهاد کند.
2. مشکلات جنسی در مردان: آسیب عروق و اعصاب ناشی از دیابت طولانی مدت ممکن است در برخی مردان به اختلال نعوظ منجر شود. این مشکل بیشتر به عنوان یکی از عوارض احتمالی دیابت مطرح است و نمی‌توان آن را به تنهایی نشانه ابتلا به بیماری دانست.
3. علائم عمومی: تشنگی، تکرر ادرار، خستگی، کاهش وزن و تاری دید در هر دو جنس دیده می‌شوند. بنابراین نمی‌توان بر اساس علائم عمومی، دیابت را فقط به زنان یا مردان نسبت داد.

علائم دیابت شیرین در کودکان

دیابت در کودکان نیز ممکن است ایجاد شود و دیابت نوع ۱ یکی از انواع مهم آن در این گروه سنی است. نشانه‌ها گاهی به سرعت ظاهر می‌شوند و ممکن است تغییرات ایجادشده ابتدا به رشد یا فعالیت زیاد کودک نسبت داده شوند.

• تشنگی شدید
• ادرار کردن مکرر
• خیس کردن دوباره رختخواب
• کاهش وزن بدون علت مشخص
• خستگی و بی حالی
• افزایش گرسنگی
• تاری دید
• کاهش تمرکز یا تغییر رفتار

اگر این علائم با استفراغ، درد شکم، تنفس سریع یا عمیق و بوی میوه‌ای دهان همراه شوند، مراجعه فوری به مرکز درمانی لازم است این ترکیب علائم می‌تواند نشانه کتواسیدوز دیابتی باشد.

علت دیابت ملیتوس چیست؟

علت دیابت ملیتوس در انواع مختلف بیماری یکسان نیست؛ در دیابت نوع ۱، واکنش سیستم ایمنی علیه سلول‌های تولید کننده انسولین عامل اصلی است؛ در حالی که دیابت نوع ۲ بیشتر با مقاومت به انسولین و کاهش تدریجی ترشح آن ارتباط دارد. دیابت بارداری نیز در اثر افزایش مقاومت به انسولین در دوران بارداری ایجاد می‌شود. در بعضی انواع نادر، از جمله دیابت‌های تک‌ژنی، تغییرات ژنتیکی مشخص در ایجاد بیماری نقش دارند.

چه عواملی خطر ابتلا به دیابت شیرین را افزایش می‌دهند؟

عوامل خطر با توجه به نوع دیابت متفاوت هستند؛ در دیابت نوع ۲، اضافه وزن، کم تحرکی، سابقه خانوادگی، افزایش سن، فشار خون بالا و سابقه دیابت بارداری از عوامل مهم به شمار می‌روند. وجود پیش دیابت نیز احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش می‌دهد. در دیابت نوع ۱، زمینه ژنتیکی و عوامل مرتبط با عملکرد سیستم ایمنی اهمیت بیشتری دارند و عوامل خطر آن با دیابت نوع ۲ یکسان نیستند.

دیابت شیرین چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص دیابت با آزمایش خون انجام می‌شود و پزشک با توجه به شرایط فرد ممکن است یکی از چند آزمایش تشخیصی را درخواست کند. قند خون ناشتا، HbA1c، تست تحمل گلوکز خوراکی و در برخی شرایط قند خون تصادفی از روش‌های مورد استفاده هستند.

برای آزمایش قند خون ناشتا معمولاً باید دست کم هشت ساعت چیزی نخورید و ننوشید اگر فرد علائم واضح نداشته باشد، نتیجه غیرطبیعی معمولاً با آزمایش دیگری یا تکرار آزمایش تأیید می‌شود.

جدول معیارهای تشخیص

در ادامه با معیارهای تشخیص دیابت شیرین آشنا می‌شویم.

آزمایش HbA1c: آیا ناشتا بودن لازم است؟

برای انجام آزمایش HbA1c نیازی به ناشتا بودن نیست و نمونه خون را می‌توان در هر ساعت از روز گرفت این آزمایش تصویری از میانگین قند خون فرد در حدود دو تا سه ماه گذشته ارائه می‌دهد. HbA1c هم برای تشخیص دیابت و پیش دیابت و هم برای پیگیری کنترل قند خون کاربرد دارد. البته بعضی شرایط مانند برخی اختلالات خونی می‌توانند نتیجه آزمایش را تحت تاثیر قرار دهند؛ بنابراین تفسیر آن باید با توجه به وضعیت فرد انجام شود.

تشخیص دیابت بارداری

غربالگری دیابت بارداری معمولاً در هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری انجام می‌شود و اگر احتمال ابتلا در فرد بالا باشد، پزشک ممکن است بررسی قند خون را در مراحل ابتدایی بارداری نیز در نظر بگیرد. بسته به روش تشخیصی، ممکن است ابتدا آزمایش غربالگری گلوکز انجام شود و در صورت غیر طبیعی بودن نتیجه، تست تحمل گلوکز درخواست شود. معیارهای تشخیص در دوران بارداری با افراد غیر باردار تفاوت دارند و باید بر اساس روش آزمایش تفسیر شوند.

عوارض دیابت شیرین چیست؟

بالا بودن قند خون در طولانی مدت می‌تواند به رگ‌های خونی و اعصاب آسیب برساند و بخش‌های مختلف بدن را تحت تاثیر قرار دهد. چشم‌ها، کلیه‌ها، اعصاب، قلب و عروق و پاها از قسمت‌هایی هستند که ممکن است درگیر شوند. در کنار این عوارض تدریجی، افت شدید قند خون و افزایش بسیار زیاد قند نیز می‌توانند وضعیت‌های اورژانسی ایجاد کنند. کنترل مناسب قند خون و پیگیری منظم درمان، خطر بسیاری از این مشکلات را کاهش می‌دهد.

عوارض حاد دیابت ملیتوس کدام‌اند؟

عوارض حاد در مدت کوتاهی ایجاد می‌شوند و بعضی از آن‌ها می‌توانند تهدید کننده زندگی باشند؛ کتواسیدوز دیابتی و حالت هیپراسمولار با افزایش شدید قند خون ارتباط دارند؛ در حالی که افت قند خون معمولاً در اثر مصرف بیش از نیاز انسولین یا برخی داروهای کاهنده قند رخ می‌دهد.

کتواسیدوز دیابتی

کتواسیدوز دیابتی زمانی اتفاق می‌افتد که انسولین کافی در بدن وجود نداشته باشد؛ در این شرایط، بدن برای تامین انرژی از چربی‌ها استفاده می‌کند و موادی به نام کتون در خون تجمع پیدا می‌کنند. این عارضه بیشتر در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ دیده می‌شود اما در بعضی افراد مبتلا به نوع ۲ نیز امکان بروز دارد. تهوع، استفراغ، درد شکم، تنفس سریع و عمیق و بوی میوه‌ای دهان از نشانه‌های احتمالی آن هستند.

افت قند خون (هیپوگلیسمی)

وقتی قند خون بیش از حد پایین بیاید، فرد دچار افت قند خون می‌شود. این مشکل بیشتر در افرادی دیده می‌شود که انسولین یا برخی داروهای کاهنده قند مصرف می‌کنند. لرزش، تعریق، گرسنگی، تپش قلب، ضعف و گیجی از نشانه‌های آن هستند. در موارد شدید، افت قند می‌تواند باعث تشنج یا از دست رفتن هوشیاری شود.

حالت هیپراسمولار

حالت هیپراسمولار معمولاً در دیابت نوع ۲ و در شرایطی ایجاد می‌شود که قند خون برای مدتی بسیار بالا باقی بماند. افزایش دفع ادرار باعث از دست رفتن مقدار زیادی آب می‌شود و کم آبی شدید می‌تواند وضعیت فرد را وخیم کند؛ تشنگی شدید، ضعف، افزایش ادرار و تغییر سطح هوشیاری از علائم احتمالی هستند. این وضعیت یک شرایط جدی پزشکی است و به درمان فوری نیاز دارد.

عوارض دیابت شیرین در طولانی مدت چیست؟

قند خون بالا در طول زمان می‌تواند به رگ‌های کوچک و بزرگ و همچنین اعصاب آسیب وارد کند. بعضی از این آسیب‌ها به‌آرامی پیشرفت می‌کنند و ممکن است تا مدت زیادی علامت مشخصی نداشته باشند. به همین دلیل، کنترل قند خون تنها بخش مراقبت از فرد مبتلا به دیابت نیست و بررسی دوره‌ای چشم‌ها، کلیه‌ها، اعصاب، قلب و پاها نیز اهمیت دارد.

عوارض چشمی، کلیوی و عصبی (نوروپاتی)

دیابت می‌تواند به رگ‌های شبکیه آسیب برساند و احتمال مشکلات بینایی را افزایش دهد؛ کلیه‌ها نیز در اثر آسیب عروقی ممکن است به تدریج عملکرد طبیعی خود را از دست بدهند. نوروپاتی دیابتی معمولاً با گزگز، بی‌حسی، سوزش یا درد در دست‌ها و پاها همراه است. کاهش حس پاها نیز ممکن است باعث شود فرد زخم یا آسیب پوستی را دیرتر متوجه شود.

بیماری قلبی-عروقی و سکته

افراد مبتلا به دیابت بیشتر در معرض بیماری‌های قلبی‌عروقی و سکته مغزی قرار دارند؛ بالا بودن قند خون به ویژه در کنار فشار خون یا چربی خون بالا، می‌تواند به عروق آسیب بیشتری وارد کند. کنترل قند، فشار خون و چربی خون و همچنین پرهیز از مصرف دخانیات، از اقدامات مهم برای کاهش این خطر هستند.

پای دیابتی

آسیب عصبی و کاهش جریان خون می‌تواند ترمیم زخم‌های پا را دشوار کند. از طرفی، کاهش حس در پا ممکن است باعث شود فرد بریدگی، تاول یا زخم را دیر تشخیص دهد. بررسی روزانه پاها، مراقبت از پوست، توجه به زخم‌های کوچک و انتخاب کفش مناسب، از اقدامات مهم برای جلوگیری از عوارض پای دیابتی هستند.

درمان دیابت شیرین چگونه انجام می‌شود؟

درمان دیابت به نوع بیماری، میزان قند خون و شرایط جسمی فرد بستگی دارد بعضی افراد با اصلاح سبک زندگی و دارو قند خون خود را کنترل می‌کنند و برخی دیگر به انسولین نیاز دارند. تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و پایش قند خون نیز در کنار درمان اصلی قرار می‌گیرند و برنامه آن‌ها باید متناسب با وضعیت هر فرد باشد.

درمان دیابت نوع ۱ (انسولین)

در دیابت نوع ۱، بدن انسولین کافی تولید نمی‌کند و فرد برای تنظیم قند خون به دریافت انسولین نیاز دارد؛ مقدار و زمان مصرف آن بر اساس عواملی مانند قند خون، غذا و میزان فعالیت تنظیم می‌شود. پایش منظم قند خون به فرد کمک می‌کند میزان انسولین مورد نیاز را بهتر مدیریت کند و احتمال افت یا افزایش بیش از حد قند کاهش یابد.

درمان دیابت نوع ۲ (سبک زندگی و دارو)

اصلاح تغذیه، افزایش فعالیت بدنی و در صورت اضافه وزن، کاهش وزن از پایه‌های مهم کنترل دیابت نوع ۲ هستند. اگر این اقدامات برای رسیدن به قند خون مناسب کافی نباشند، پزشک ممکن است داروهای کاهنده قند تجویز کند. نوع دارو بر اساس وضعیت فرد، میزان قند خون و بیماری‌های همراه انتخاب می‌شود. در بعضی شرایط نیز ممکن است استفاده از انسولین ضرورت پیدا کند.

درمان دیابت بارداری

مدیریت تغذیه و فعالیت بدنی متناسب با دوران بارداری از اقدامات اصلی برای کنترل دیابت بارداری هستند. در صورتی که قند خون با این روش‌ها به محدوده مناسب نرسد، ممکن است درمان دارویی لازم باشد. انسولین یکی از گزینه‌های درمانی مورد استفاده در دوران بارداری است و تصمیم گیری درباره روش درمان باید با توجه به وضعیت مادر و جنین انجام شود.

رژیم غذایی دیابت

رژیم غذایی مناسب دیابت به معنی حذف کامل کربوهیدرات‌ها نیست. مقدار مصرف کربوهیدرات، نوع مواد غذایی و اندازه وعده‌ها باید در کنار کیفیت کلی رژیم غذایی مورد توجه قرار گیرد. سبزیجات، غلات کامل، منابع مناسب پروتئین و چربی‌های سالم می‌توانند در یک الگوی غذایی متعادل قرار بگیرند؛ برنامه غذایی بهتر است بر اساس نیازهای فرد، داروهای مصرفی و میزان فعالیت او تنظیم شود.

ورزش و پایش قند خون در منزل

فعالیت بدنی منظم می‌تواند به کنترل قند خون و حفظ سلامت قلب و عروق کمک کند و برای بسیاری از بزرگسالان، حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته توصیه می‌شود، مگر اینکه محدودیت پزشکی خاصی وجود داشته باشد. پایش قند خون در منزل نیز اطلاعاتی درباره تاثیر غذا، فعالیت و دارو بر میزان قند فراهم می‌کند و تعداد دفعات اندازه گیری باید بر اساس نوع دیابت و برنامه درمانی فرد تعیین شود.

آیا دیابت شیرین قابل کنترل یا درمان است؟

بیشتر انواع دیابت با درمان مناسب قابل کنترل هستند اما امکان بهبود یا درمان به نوع بیماری بستگی دارد. افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ به انسولین نیاز دارند؛ در حالی که برخی افراد مبتلا به نوع ۲ می‌توانند با تغییر سبک زندگی و درمان مناسب به کنترل بسیار خوبی برسند. دیابت بارداری نیز معمولاً پس از پایان بارداری برطرف می‌شود اما سابقه آن احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را در آینده افزایش می‌دهد بنابراین حتی پس از طبیعی شدن قند خون، پیگیری‌های دوره‌ای اهمیت خود را حفظ می‌کند.

چگونه از ابتلا به دیابت شیرین پیشگیری کنیم؟

برای همه انواع دیابت نمی‌توان یک روش پیشگیری مشخص ارائه کرد اما در بسیاری از افراد می‌توان خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش داد. فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل و حفظ وزن مناسب از مهم‌ترین اقدامات در این زمینه هستند. افراد مبتلا به پیش‌دیابت نیز می‌توانند با تغییر سبک زندگی به ویژه کاهش وزن در صورت اضافه وزن و افزایش فعالیت بدنی، احتمال پیشرفت بیماری را کمتر کنند. در حال حاضر روش قطعی و اثبات شده‌ای برای پیشگیری از دیابت نوع ۱ وجود ندارد.

چه زمانی برای بررسی دیابت باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر تشنگی مداوم، تکرر ادرار، کاهش وزن بدون دلیل، خستگی یا تاری دید دارید، بهتر است قند خون خود را بررسی کنید. سابقه خانوادگی دیابت، اضافه وزن، کم تحرکی یا سابقه دیابت بارداری نیز می‌تواند نیاز به بررسی را بیشتر کند. در صورت بروز استفراغ، درد شکم، تنفس سریع یا عمیق، بوی میوه‌ای دهان، گیجی یا کاهش سطح هوشیاری، باید فوراً به مرکز درمانی مراجعه کرد. این نشانه‌ها ممکن است با عوارض حاد و جدی دیابت ارتباط داشته باشند.

سخن پایانی

دیابت شیرین (دیابت ملیتوس) اگرچه یک بیماری مزمن است اما با تشخیص به موقع و مراقبت درست می‌توان آن را به خوبی کنترل کرد. نوع دیابت، شرایط بدنی و میزان قند خون هر فرد تعیین می‌کند که چه روش درمانی برای او مناسب‌تر باشد. تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم، مصرف دارو یا انسولین طبق نظر پزشک و بررسی منظم قند خون، نقش مهمی در کنترل بیماری دارند.

مهم‌تر از همه، پیگیری مداوم و توجه به تغییرات بدن می‌تواند به پیشگیری از بسیاری از عوارض کمک کند و به فرد اجازه دهد زندگی روزمره خود را با آرامش بیشتری ادامه دهد.