در این مقاله از سیناکر به بررسی وضعیت مادر در هفته چهلم بارداری میپردازیم و نکات مهمی که باید در این هفته مد نظر داشته باشید را بیان میکنیم. همچنین، به برخی از سؤالات متداول در مورد هفته چهلم بارداری پاسخ خواهیم داد.
آنچه در این مقاله خواهید خواند
- وزن مادر در هفتههای آخر بارداری
- نشانههای درد زایمان
- درد واقعی و کاذب زایمان
- تغییرات وضعیت مادر در هفته چهلم بارداری
- رابطه جنسی و تکرر ادار در هفته چهلم بارداری
- پارگی کیسه آب مادر
- شیردهی سینه در هفته چهلم بارداری
- احساس خستگی در هفته چهلم بارداری
- موارد مشکوک و پر خطر برای مادر در هفته چهلم بارداری
- معاینه بارداری در هفته چهلم بارداری
- آزمایشات بارداری هفته چهلم بارداری
- تمرینات مناسب مادر در هفته چهلم بارداری
وزن مادر در هفتههای آخر بارداری
در هفتههای پایانی بارداری، جنین تقریباً تمامی فضای شکم و لگن مادر را اشغال میکند. شکم مادر تا هفته چهلم به حداکثر اندازه خود رسیده و ممکن است حرکات و راه رفتن او را با محدودیت مواجه کند.
در این مرحله، معمولاً میزان افزایش وزن مادر به طور چشمگیری کاهش مییابد و حتی ممکن است متوقف شود. بسیاری از مادران در هفتههای آخر متوجه میشوند که وزنشان تغییر چندانی نکرده است. به طور کلی، میزان افزایش وزن مادر از ابتدای بارداری بین ۱۱ تا ۱۷ کیلوگرم خواهد بود.
نشانههای درد زایمان
در هفته چهلم بارداری، مادر بیصبرانه منتظر تولد نوزاد خود است. آگاهی از علائم شروع زایمان در این هفته اهمیت زیادی دارد تا مادر بتواند به موقع خود را به بیمارستان برساند. مهمترین نشانههای شروع زایمان در هفته چهلم بارداری عبارتند از:
- انقباضات رحمی: انقباضات زایمان معمولاً از کمر شروع شده و به سمت جلوی شکم حرکت میکنند. این انقباضات به تدریج شدیدتر، منظمتر و طولانیتر میشوند.
- درد زایمان: درد زایمان به صورت فواصل منظم احساس میشود و با گذشت زمان شدیدتر میگردد.
- پاره شدن کیسه آب: خروج مایع شفاف و بیبو از واژن نشان دهنده پاره شدن کیسه آب است.
- خروج ترشحات خونی: ممکن است قبل از شروع زایمان یا در حین زایمان، ترشحات خونی یا مخاطی از واژن خارج شود.
- کاهش فشار روی قفسه سینه: با پایین آمدن سر جنین به داخل لگن، فشار از روی قفسه سینه و دیافراگم برداشته شده و تنفس برای مادر راحتتر میشود.
درد واقعی و کاذب زایمان
در هفته آخر، بسیاری از مادران دچار دردهای کاذب میشوند که ممکن است با درد واقعی زایمان اشتباه گرفته شوند. ناتوانی در تشخیص این دو نوع درد میتواند باعث نگرانی و استرس در مادر شود. چگونه درد کاذب را از درد واقعی زایمان تشخیص دهیم؟ به این علائم توجه کنید.
- شدت درد: درد کاذب معمولاً خفیفتر از درد واقعی زایمان است و شبیه درد قاعدگی یا کمردرد میباشد. این دردها اغلب با تغییر وضعیت یا فعالیت بدنی کاهش مییابند. در مقابل، درد واقعی زایمان شدیدتر و منظمتر است و با گذشت زمان افزایش مییابد.
- منظم بودن انقباضات: انقباضات کاذب نامنظم هستند و فواصل زمانی مشخصی ندارند. اما انقباضات واقعی زایمان به صورت منظم و با فواصل زمانی کوتاهتر اتفاق میافتند.
- محل درد: درد کاذب بیشتر در قسمت پایین شکم یا کمر احساس میشود، در حالی که درد واقعی زایمان از کمر شروع شده و به سمت جلوی شکم حرکت میکند.
تغییرات وضعیت مادر در هفته چهلم بارداری
انقباضات براکستون هیکس
این انقباضات که به آنها “درد زایمان کاذب” نیز گفته میشود، در واقع تمرین بدن برای زایمان واقعی هستند. این انقباضات معمولاً خفیف بوده و بین 30 ثانیه تا 2 دقیقه طول میکشند. با تغییر وضعیت، تخلیه مثانه و نوشیدن آب معمولاً کاهش مییابند. در مقابل، درد زایمان واقعی با گذشت زمان شدیدتر و منظمتر میشود.
اتساع دهانه رحم
یکی از مهمترین تغییرات مادر در هفته چهلم، آماده شدن دهانه رحم برای زایمان است. دهانه رحم به تدریج نازکتر و کوتاهتر میشود و شروع به باز شدن میکند، حتی اگر مادر آن را احساس نکند. این روند تا زمان زایمان ادامه دارد.
تغییر در حرکات جنین
در هفته چهلم بارداری، جنین فضای کمتری برای حرکت دارد و برای بیرون آمدن از رحم آماده میشود. به همین دلیل، ممکن است مادر حرکات متفاوت و شدیدتری را از جنین احساس کند، مانند چرخش، لگد زدن و غیره.
درد لگن و درد کشاله ران
در این هفته جنین به دهانه رحم نردیکتر شده و در قسمت پایین رحم مینشیند. بنابراین به دهانه رحم فشار میآورد. این وضعیت باعث میشود که مادر باردار در ناحیه لگن احساس فشار کند. این فشار گاهی اوقات باعث تکان دادن سلولهای عصبی است که باعث ایجاد درد و ناراحتی بیشتر میشود.
اسهال
یبوست تجربه شده در دوران بارداری ممکن است با اسهال در این هفته جایگزین شود. این موضوع نشان میدهد که انقباضات واقعی زایمان نزدیک است. پس از تمام این علائم، زمان تولد جنین فرا رسیده است.
رابطه جنسی و تکرر ادار در هفته چهلم بارداری
در هفته چهلم بارداری، بسیاری از زوجها در مورد برقراری رابطه جنسی نگران هستند. در صورتی که بارداری شما سالم و بدون مشکل بوده است، رابطه جنسی در هفته چهلم معمولاً خطری ندارد. اگر در مورد برقراری رابطه جنسی در هفته چهلم نگران هستید یا بارداری پرخطری داشتهاید، حتماً با پزشک خود مشورت کنید. همچنین اگر در هنگام رابطه جنسی احساس ناراحتی یا درد کردید، فوراً آن را متوقف کنید. در هفته چهلم، شکم بزرگ شده و ممکن است برخی از پوزیشنهای جنسی برای شما ناراحت کننده باشد. از پوزیشنهایی استفاده کنید که برای شما و همسرتان راحت باشد.
پارگی کیسه آب مادر
پارگی کیسه آب و مایع آمنیوتیک معمولاً بی رنگ و بی بو است. اگر این مایعی زرد به نظر برسد و بوی آمونیاک بدهد، معمولاً به این معنی است که نشت ادرار وجود دارد. با این حال، میتوانید با فشردن عضلات لگن در حین حرکات، جریان مایع را متوقف کنید. باز هم اگر جریان متوقف شود به این معنی است که ادرار وجود دارد، اگر متوقف نشد به این معنی است که مایع آمنیوتیک وجود دارد و کیسه آب پاره شده است. کمتر از 15 درصد از زنان قبل از شروع زایمان، پارگی غشا را تجربه میکنند.
شیردهی سینه در هفته چهلم بارداری
در هفته چهلم بارداری، ممکن است از سینههای مادر مایعی غلیظ و زرد رنگ به نام آغوز ترشح شود. آغوز اولین شیر مادر است که سرشار از مواد مغذی و آنتیبادی بوده و برای نوزاد بسیار مفید است. این مایع به نوعی اولین واکسن نوزاد محسوب میشود. مادران میتوانند برای جلوگیری از خیس شدن لباسهایشان از پدهای شیردهی استفاده کنند.
احساس خستگی در هفته چهلم بارداری
در هفته چهلم بارداری، احساس خستگی در مادران بسیار شایع است. وزن اضافی که مادر در دوران بارداری به دست آورده است، به همراه فشار رحم بر روی اندامهای داخلی مانند ریهها، باعث میشود مادر به راحتی نتواند حرکت کند و حتی تنفس برایش سخت شود. همچنین، تکرر ادرار و یافتن وضعیت مناسب برای خواب نیز میتواند باعث اختلال در خواب شبانه و افزایش خستگی در طول روز شود.
موارد مشکوک و پر خطر برای مادر در هفته چهلم بارداری
هفته چهلم بارداری، هفتهای سرنوشتساز و حساس برای مادر و جنین است. در این زمان، معاینات پزشک افزایش مییابد و مادر بهطور مداوم تحت نظر قرار میگیرد تا از سلامت خود و نوزادش اطمینان حاصل شود. اما نقش مادر در این هفته بسیار مهم است. او باید با دقت به بدن خود گوش دهد و حرکات جنین را بهدقت زیر نظر داشته باشد.
در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرعادی مانند انقباضات منظم و دردناک، پارگی کیسه آب، خونریزی واژینال یا کاهش حرکات جنین، باید فوراً با پزشک خود تماس بگیرد تا اقدامات لازم انجام شود. به خاطر داشته باشید که در این لحظات حساس، هوشیاری و آگاهی مادر میتواند نقش مهمی در تأمین سلامت خود و فرزندش داشته باشد.
معاینه بارداری در هفته چهلم بارداری
در هفته چهلم بارداری، که زمان موعود نزدیک است، معاینات قبل از تولد به حداکثر خود میرسند و ممکن است هر سه روز یکبار انجام شوند. در این معاینات، فشار خون مادر و نمونه ادرار او به دقت بررسی میشود تا علائم پرهاکلامپسی، یک عارضه خطرناک بارداری که با فشار خون بالا و وجود پروتئین در ادرار مشخص میشود، کنترل شود. همچنین با استفاده از سونوگرافی، مایع آمنیوتیک اطراف جنین، حرکات و محل قرارگیری او نیز مورد ارزیابی قرار میگیرد تا از سلامت جنین اطمینان حاصل شود.
آزمایشات بارداری هفته چهلم بارداری
یکی از مهمترین آزمایشاتی که در هفته چهلم انجام میشود، NST یا Non-stress test است. این آزمایش بیخطر با استفاده از یک دستگاه خاص انجام میشود و ضربان قلب جنین و واکنش آن به حرکات جنین را ثبت میکند. NST به پزشک کمک میکند تا از سلامت جنین و اکسیژنرسانی مناسب به او اطمینان حاصل کند. همچنین، سونوگرافی نیز در هفته چهلم برای بررسی موارد مختلفی مانند مقدار مایع آمنیوتیک اطراف جنین، حرکات و فعالیت جنین، نحوه تنفس او و وضعیت عضلات و استخوانهای او انجام میشود.
مادران باردار نیز نقش مهمی در پیگیری سلامت جنین خود دارند. آنها باید به طور منظم حرکات جنین را زیر نظر داشته باشند و هرگونه تغییر غیرعادی در تعداد یا شدت حرکات را به پزشک خود گزارش دهند. کاهش یا توقف حرکات جنین میتواند نشانه وجود مشکل باشد و نیاز به بررسی و مداخله پزشکی دارد. در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرعادی یا نگرانکننده در هفته چهلم بارداری، مادر باید فوراً با پزشک خود تماس بگیرد تا اقدامات لازم برای حفظ سلامت خود و جنین انجام شود.
تمرینات مناسب مادر در هفته چهلم بارداری
بسیاری از زنان ترجیح میدهند برای تسکین درد زایمان از روشهای طبیعی و غیر دارویی استفاده کنند. این روشها که اغلب در دورههای آمادگی زایمان آموزش داده میشوند، میتوانند به مادر کمک کنند تا زایمان راحتتر و با آرامش بیشتری را تجربه کند. برخی از موثرترین روشهای طبیعی برای کاهش درد زایمان عبارتند از:
- تغییر وضعیت و حرکت: تغییر وضعیت به طور مرتب در حین زایمان و حرکت کردن میتواند به کاهش درد و پیشرفت زایمان کمک کند. راه رفتن، ایستادن، نشستن روی توپ زایمان و تغییر وضعیت در تخت از جمله روشهای مفید هستند.
- ماساژ: ماساژ میتواند به آرامش عضلات و کاهش درد کمک کند. همسر شما یا یک فرد آموزش دیده میتواند کمر، شانهها، پاها و بازوهای شما را ماساژ دهد. همچنین، ماساژ پیشانی و شقیقهها با حرکات دایرهای میتواند بسیار آرامشبخش باشد. ماساژ باعث ترشح هورمون اندورفین در بدن میشود که به طور طبیعی درد را کاهش میدهد.
- تنفس: تمرینات تنفسی یکی از موثرترین روشها برای کاهش درد و اضطراب در حین زایمان است. تنفس عمیق و آهسته میتواند به شما کمک کند تا آرامش خود را حفظ کنید و با انقباضات زایمان بهتر کنار بیایید. تمرین منظم تنفس در طول بارداری میتواند شما را برای استفاده از این تکنیک در حین زایمان آماده کند.
- تکنیکهای آرامسازی: روشهای مختلفی برای آرامسازی وجود دارد، مانند تجسم، مدیتیشن و گوش دادن به موسیقی آرام. این تکنیکها میتوانند به شما کمک کنند تا استرس و اضطراب خود را کاهش دهید و در طول زایمان آرامش بیشتری داشته باشید.
کلام پایانی
هفته چهلم بارداری، پایان یک دوران و آغاز دوران جدیدی در زندگی شماست. لحظهای که برای آن ۹ ماه صبر کردهاید نزدیک است و به زودی فرزند دلبندتان را در آغوش خواهید گرفت. در این هفته های پایانی، مراقبت از خود و آمادگی برای زایمان اهمیت فراوانی دارد. به بدن خود گوش دهید، به طور منظم با پزشک خود در تماس باشید و از تجربیات این دوران لذت ببرید. به یاد داشته باشید که شما در این مسیر تنها نیستید و همیشه میتوانید از حمایت اطرافیان و متخصصان بهره مند شوید. آرزو میکنیم زایمانی راحت و ایمن داشته باشید و از لحظات شیرین مادر بودن لذت ببرید.