امروزه فشار خون بالا به عنوان یکی از شایعترین مشکلات سلامتی در تمام در دنیا محسوب میشود و عدم کنترل آن میتواند به قلب، مغز و کلیهها صدمات جدی وارد کند. استفاده از قرص فشار خون یکی از روشهای کاربردی برای کنترل این بیماری است که حتماً باید توسط پزشک و با توجه به شرایط بیمار تجویز شود. این داروها عملکردهای متفاوتی دارند و بدین ترتیب به کاهش فشار خون فرد کمک میکنند. به عنوان مثال برخی از آنها باعث گشاد شدن رگها شده و برخی دیگر نیز حجم مایعات بدن را کاهش میدهند و همچنین برخی از داروهای فشار خون میتوانند عملکرد قلب را تحت تأثیر قرار بدهند.
مصرف داروهای فشار خون میتواند از بروز عوارض جدی مانند خطر ابتلا به سکته قلبی و مغزی جلوگیری کند. به همین جهت قصد داریم در این بخش شما را با انواع داروهای فشار خون به طور جامع و گسترده آشنا کنیم تا درک بهتری از روند درمان خود داشته باشید. همچنین در ادامه نیز نکاتی درباره انواع داروهای فشار خون و بهترین زمان مصرف آنها را مورد بررسی قرار میدهیم، پس تا انتهای این بخش همراه ما باشید.
آنچه در این مقاله خواهید خواند
داروی فشار خون چیست؟
داروهای فشار خون در واقع مجموعهای وسیعی از داروهای تجویزی هستند که جهت کنترل فشار خون بالا و پیشگیری از عوارضی مانند سکته مغزی، نارسایی قلبی و حمله قلبی مورد استفاده قرار میگیرند. اثرگذاری این داروها از طریق مکانیسمهای مختلفی نظیر کاهش ضربان قلب، گشاد کردن عروق خونی، مهار هورمونهای تنگ کننده عروق یا کاهش حجم مایعات است که در ادامه برخی از مهمترین داروهای فشار خون را نام میبریم:
- آتنولول
- لوزارتان
- انالاپریل
- والسارتان
- متوپرولول
- آملودیپین
- لیزینوپریل
انواع قرص فشار خون
به طور کلی داروهای فشار خون دارای انواع مختلفی هستند و هر کدام با عملکرد خود میتوانند به کاهش فشار خون و محافظت از قلب، کلیه و عروق کمک کنند. با توجه به اینکه شناخت این دسته بندیها در انتخاب نوع درمان مناسب و کنترل بهتر فشار خون مؤثر هستند، بنابراین در ادامه انواع قرص فشار خون را مورد بررسی قرار میدهیم تا با آنها به خوبی آشنا شوید.
داروهای بتابلوکر (Beta Blockers)
بتابلوکرها داروهایی هستند که به کاهش ضربان قلب و فشار خون کمک میکنند و در درمان بیماری های قلبی نظیر فشار خون بالا آنژین، آریتمی و نارساییهای قلبی مورد استفاده قرار میگیرند. همچنین ممکن است گاهی برای پیشگیری از میگرن و درمان اضطراب نیز از آنها استفاده شود. انواع مختلف این داروها گیرندههای بتایی و قابلیت مهار کردن دارند و هر کدام دارای کاربردهای متفاوتی هستند. برخی از این داروها عبارتند از:
- آتنولول
- نبیولول
- لابتالول
- متوپرولول
- پروپرانولول
- کارودیلول
- بیزوپرولول
مهارکنندههای ACE (ACE Inhibitors)
مهارکنندههای ACE میتوانند به کاهش فشار خون، کاهش بار قلب و محافظت از کلیهها کمک کنند. این داروها جهت درمان فشار خون بالا، نارسایی قلبی، دیابت و نفروپاتی دیابتی نیز کاربرد دارند و باعث کاهش خطر مرگومیر و تغییرات نامطلوب قلبی میشوند. داروهای این گروه شامل موارد زیر هستند:
- رمیپریل
- انالاپریل
- کاپتوپریل
- لیزینوپریل
- پریندوپریل
- فوزینوپریل
- تراندولاپریل
آنتاگونیستهای گیرنده آنژیوتانسین II (ARBs)
داروهای ARBs در واقع داروی ضد فشار خون هستند و با مهار گیرندههای آنژیوتانسین II، میتوانند فشار خون و آسیب به قلب و کلیهها را کاهش بدهند. اثر این داروها به مهارکنندههای ACE شباهت دارند و معمولاً برای درمان فشار خون بالا، نارسایی قلبی، نفروپاتی دیابتی و پس از سکته قلبی مورد استفاده قرار میگیرند. داروهای زیر برخی از داروهای این گروه هستند:
داروهای ARBs
- لوزارتان
- والزارتان
- کاندزارتان
- تلمیزارتان
- ایربسارتان
- ازیلزارتان
داروهای دیورتیک (ادرارآور)
دیورتیکها (ادرارآورها) در واقع داروهایی هستند که با افزایش دفع آب و نمک از کلیهها باعث میشوند تا حجم خون، فشار خون و تورم در بدن کاهش پیدا کند. این داروها برای درمان فشار خون بالا، نارسایی قلبی و احتباس مایعات مورد استفاده قرار میگیرند و شامل چند گروه مختلف میشوند. داروهای زیر در این طبقه قرار میگیرند:
- مانیتول
- بومتانید
- فوروزماید
- آمیلوراید
- کلرتالیدون
- استازولامید
- اسپیرونولاکتون
- هیدروکلروتیازید
داروهای آلفا بلوکر (Alpha Blockers)
آلفا بلوکرها داروهایی هستند که باعث گشاد شدم عروق میشوند و به دنبال آن فشار خون را کاهش میدهند. همچنین با شل کردن عضلات پروستات و مثانه، باعث بهبود جریان ادرار نیز میشوند. این داروها گاهی به همراه داروهای دیگر قلبی تجویز میشوند. داروهای این گروه عبارتند از:
- پرازوسین
- ترازوسین
- آلفوزوسین
- تامسولوسین
- سیلودوسین
- دوکسازوسین
تاثیر قرص لیزینوپریل بر فشار خون
لیزینوپریل از داروهای مهارکننده ACE محسوب میشود که برای درمان فشار خون بالا، نارسایی قلبی و پیشگیری از عوارض پس از سکته قلبی مورد استفاده قرار میگیرد. این دارو فشار خون قلب را کاهش میدهد و در درمان بیماران دیابتی نیز مؤثر است. عوارض شایع این داروها اغلب شامل سرفه خشک، سرگیجه و افزایش پتاسیم خون میشود.
قرص لوزارتان بر فشار خون تاثیر دارد؟
لوزارتان جزو داروهای گروه ARB قرار دارد و برای درمان فشار خون بالا، محافظت از کلیه در بیماران دیابتی و کاهش خطر سکته و نارسایی قلبی مورد استفاده قرار میگیرد. این دارو با گشاد کردن عروق باعث کاهش فشار خون میشود و معمولاً سرفه خشک ندارد.
تاثیر قرص والسارتان بر فشار خون
والسارتان نیز در گروه داروهای ARB قرار میگیرد و میتوان از آنها برای درمان فشار خون بالا، نارساییهای قلبی و محافظت از کلیهها در بیماران دیابتی استفاده نمود. این دارو نیز عروق را گشادتر میکند و باعث کاهش فشار خون میشود. همچنین معمولاً نسبت به مهارکنندههای ACE سرفه خشک کمتری دارد.
چه کسانی باید قرص فشار خون بخورند؟
افرادی که واجد شرایط زیر هستند، باید از قرصهای فشار خون استفاده کنند:
- بیماران مبتلا به دیابت که فشار خون آنها بالاتر از ۱۳۰/۸۰ باشد.
- افرادی که تجربه سکته قلبی، سکته مغزی یا بیماری عروق کرونر را داشتهاند.
- افرادی که سن آنها بالای ۶۵ سال قرار دارد و فشار خونشان از ۱۳۰/۸۰ بالاتر است.
- افرادی که به بیماریهای کلیوی مزمن مبتلا هستند و فشار خون آنها بالاتر از ۱۳۰/۸۰ است.
- افرادی که فشار خون آنها از ۱۴۰/۹۰ میلیمتر جیوه بیشتر است، حتی اگر علامت خاصی نداشته باشند.
- بیمارانی که اصلاح سبک زندگی (مانند رژیم غذایی سالم، ورزش، کاهش استرس) به کنترل فشار خون آنها کمکی نکرده است.
بهترین زمان مصرف قرص فشار خون
طبق تحقیقات انجام شده بین مصرف داروی فشار خون در صبح یا شب تفاوتی وجود ندارد و اثرات درمانی و عوارض جانبی هر دو تقریبا به صورت یکسان است. علی رغم باورهای رایج، مصرف دارو در شب نه باعث افزایش خطر افت فشار خون (و در نتیجه زمین خوردن) میشود و نه برتری خاصی در پیشگیری از حوادث قلبی و عروقی ایجاد میکند.
بنابراین اولویت اصلی برای مدیریت فشار خون، پایبندی دقیق به برنامه درمانی و تداوم در مصرف منظم و دقیق داروهاست. برای اینکه بدانید بهترین زمان خوردن قرص فشار خون چه وقتی است، باید ابتدا توسط پزشک متخصص معاینه شده و سپس طبق دستورالعمل او روند درمانی خود را پیش ببرید.
عوارض قرص فشار خون
داروهای فشار خون فواید درمانی فراوانی دارند، اما با این وجود ممکن است این داروها با عوارض جانبی مختلفی نیز همراه شوند که شدت و نوع آنها با توجه به نوع دارو، دوز مصرفی و شرایط بدنی هر فرد متفاوت است. آگاهی از عوارض این داروها باعث میشود تا بیماران در صورت بروز علائم، پس از مراجعه به پزشک، هر چه سریعتر اقدامات درمانی لازم را انجام دهند. در ادامه، رایجترین عوارض جانبی داروهای فشار خون را شرح میدهیم:
عوارض قرص فشار خون
- یبوست: با مصرف وراپامیل ممکن است رخ بدهد
- کاهش ضربان قلب: در بتابلوکرها مانند متوپرولول دیده میشود.
- سرفه خشک: در مهارکنندههای ACE مانند لیزینوپریل شایع است.
- ورم مچ پا: در مسدودکنندههای کانال کلسیم مانند آملودیپین رایج است.
- اختلال جنسی یا کاهش میل جنسی: در مصرف برخی بتابلوکرها بروز مییابد.
- اختلال در عملکرد کلیه: در مصرف طولانیمدت یا در بیماران کلیوی مشاهده میشود.
- افزایش پتاسیم خون: در ACEها و ARBها مانند والسارتان و لوزارتان مشاهده میشود.
- سرگیجه و احساس ضعف: در همه گروهها، به ویژه هنگام شروع درمان ممکن است رخ بدهد.
- واکنش آلرژیک یا آنژیوادم: نادر اما خطرناک است و در برخی ACE مهارکننده مشاهده میشود.
عوارض نخوردن قرص فشار خون
عدم مصرف قرصهای فشار خون ممکن است برای فرد با خطرات و عوارضی همراه باشد که در ادامه آنها را شرح میدهیم:
آسیب به عروق خونی
مصرف نامنظم یا قطع خودسرانه قرص فشار خون میتواند آسیبهای جدی به دیواره رگها وارد کند. زمانی که فشار خون به درستی کنترل نشود، عروق به تدریج سفت و تنگ میشود و حتی ممکن است باعث افزایش خطر پارگی آنوریسم شود. این وضعیت، احتمال بروز سکتههای مغزی و قلبی را افزایش میدهد. همچنین در صورت تداوم این وضعیت ممکن است بیماری عروق کرونر و نارسایی قلبی ایجاد شود.
آسیب به سایر اندامها
افزایش فشار خون میتواند به کلیهها آسیب رسانده و احتمال نارسایی کلیوی را افزایش بدهد. فشار خون کنترل نشده ممکن است باعث آسیب دیدن عروق چشم شود و بینایی را کاهش دهد. همچنین اختلال در گردش خون مغزی باعث میشود تا خطر سکته و زوال عقل عروقی افزایش پیدا کند.
سخن نهایی
برای کنترل فشار خون بالا، لازم است به صورت منظم از داروهای تجویز شده توسط پزشک استفاده شده و سبک زندگی سالم رعایت شود. مصرف صحیح قرصهای فشار خون در کنار تغذیه مناسب و کاهش استرس، باعث میشود تا از بروز عوارض جدیتری نظیر خطر سکته قلبی و مغزی جلوگیری شود. توجه داشته باشید که در این شرایط ادامه درمان و پیگیری منظم وضعیت بدن بسیار مهم است و نباید مصرف این داروها را بدون نظر و اجازه پزشک متوقف سازید. از اینکه تا انتهای این مطلب همراه ما بودید، از شما تشکر میکنیم.